==مقدمه==
پس از انجام عملیات موفق و موثر ثامن الائمه (ع)، فتح المبین، بیت المقدس، مسلم بن عقیل نمیبایست به عراق فرصت خارج شدن از حالت انفعالی و دفاعی داده میشد؛ بنا براین در طرح عملیات محرم علاوه بر آزادسازی ارتفاعات مرزی حمرین در جبهه جنوبی و تصرف جای پا برای تهدید منطقه العماره عراق، این موارد نیز در دستور کار قرارگاه مرکزی کربلا قرار گرفت.<ref>[http://www.ashoora.ir/2012-11-16-13-52-43/کارنامه-عملیات-ها/1362-عملیات-محرم.html سایت عاشورا]</ref>
معرفی عملیات محرم
فهرستدلیل انجام عملیات * معرفی عملیات * نتایج عملیات * ==اهداف عملیات * پیامدها==آزاد سازی جبال حمربن در جنوب دهلران<ref>[http://www.sajed.ir/cat/3495 سایت ساجد]</ref>
دلیل انجام عملیات
پس از انجام ==شرح عملیات موفق و موثر ثامن الائمه (ع)، فتح المبین، بیت المقدس، مسلم بن عقیل نمیبایست به عراق فرصت خارج شدن از حالت انفعالی و دفاعی داده میشد؛ بنا براین در طرح عملیات محرم علاوه بر آزادسازی ارتفاعات مرزی حمرین در جبهه جنوبی و تصرف جای پا برای تهدید منطقه العماره عراق، این موارد نیز در دستور کار قرارگاه مرکزی کربلا قرار گرفت. http://www.ashoora.ir/2012-11-16-13-52-43/کارنامه-عملیات-ها/1362-عملیات-محرم.html معرفی عملیات محرم سال 1361 شمسی یادآور محرم سال 61 قمری==
با فرا رسیدن ماه پیروزی خون بر شمشیر، شوری در جبههها در میگیرد. گردانهای عزادار امام حسین(ع) با دستههای سینهزنی در خطوط جنگی و یگانها به راه میافتد و خاطرات جنگهای صدر اسلام متجلی میشود. آوای مناجات برای سرور شهیدان همه جا میپیچد. نیروهای عراقی از وحشت حمله رزمندگان در ماه محرم به دستور فرماندهان در آمادگی کامل به سر میبرند.
===مرحله دوم عملیات محرم===
مرحله دوم عملیات محرم در تاریخ 11/8/61 ساعت 5/2 بعد از نیمه شب با رمز «یا زبنب(س)» آغاز میشود..به دلیل موفق نشان نیروها در سمت چپ محور درگیری و امکان عملیات از طرف دشمن، یگانهای رزمی ایران به سرعت اماده میشوند تا نقطه ضعف را پر نمایند.
===مرحله سوم عملیات محرم===
سومین مرحلهی این عملیات در ساعت ده شب تاریخ 15/8/61 با هدف تسخیر ارتفاعات غربی، دامنههای غربی جبال حمرین، جادههای تدارکاتی دشمن و تأمین اهداف فتح شد در مراحل نخستین آغاز میشود. این در حالی است که رادیو بخش فارسی بغداد به شدت تلاش میکند با پخش اکاذیب، رزمندگان اسلام را از حمله باز دارد. این رادیو مانند همیشه ایران را تهدید به استفاده از جنگ افزارهای ناشناخته و جدید میکند. همچنین به مردم مرز نشین عراق اطمینان میدهد که ایرانیان هرگز نخواهند توانست از مرز عبور کنند، اما لشکرهای آزادیبخش اسلام، برای سومین بار پس از عبور از بلندیهای حمرین به سوی چاههای نفتی منطقه یورش میبرند و تمامی موانع را پشت سر میگذارند. عده زیادی از نیروهای دشمن در این نبرد سخت کشته و زخمی شده یا به اسارت قوای اسلام درمیآیند. فرماندهان نظامی بعث تلاش میکنند با جمع نیروهای پراکنده آنها را مجددأ سازماندهی کنند و پاتکهایی را علیه ایران آغاز نمایند که با لطف خداوند و هوشیاری رزمندگان اسلام همه آنها قبل از این که فرصتی برای عکسالعمل بیابند، تار و مار میشوند.
==نتایج عملیات==*مناطق و تأسیسات آزاد شده-خارج کردن جاده دهلران ـ عینخوش به طول 100 کیلومتر از زیر دید و تیر دشمن.
مناطق -تأمین امنیت شهرهای موسیان، دهلران و تأسیسات آزاد شدهپادگان عین خوش، دشت اژیه و دهکدههای اطراف آن.-آزادسازی سلسله جبال حمرین، قلههای 390، 398، 400، 290، 298.
خارج کردن -به خطر انداختن جاده دهلران ارتباطی طیب ـ عینخوش به طول 100 کیلومتر از زیر دید علی غربی و جاده نظامی بغداد ـ العماره.-آزادسازی منابع نفتی موسیان، بیات و حوضچههای نفتی زبیدات، تلمبهخانه و تیر دشمنحدود 70 حقه چاه نفتی.
-تأمین امنیت شهرهای موسیان، دهلران و پادگان عین خوش، دشت اژیه و دهکدههای اطراف آنقسمتی از مرز به طول 50 کیلومتر.
آزادسازی سلسله جبال حمرین، قلههای 390، 398، 400، 290، 298*وسعت منطقه آزاد شده-بیش از 550 کیلومتر مربع از خاک ایران آزاد میشود و بیش از 300 کیلومتر مربع از خاک عراق در نوار مرزی به تصرف رزمندگان اسلام در میآید.
به خطر انداختن جاده ارتباطی طیب ـ علی غربی و جاده نظامی بغداد ـ العماره.
آزادسازی منابع نفتی موسیان، بیات *تجهیزات منهدم شده دشمن-260 دستگاه تانک و حوضچههای نفتی زبیدات، تلمبهخانه و حدود 70 حقه چاه نفتینفربر زرهی.-230 دستگاه خودرو.
تأمین قسمتی از مرز به طول 50 کیلومتر-چندین قبضه توپ سبک و سنگین.-ده فروند هواپیما.
-چندین انبار مهمات و انواع سلاحهای سبک.
وسعت منطقه آزاد *یگانهای منهدم شدهدشمن
بیش از 550 کیلومتر مربع از خاک ایران آزاد میشود -تیپهای 606، 413، 703، 505، 42 و بیش از 300 کیلومتر مربع از خاک عراق در نوار مرزی به تصرف رزمندگان اسلام در میآید423.-تیپهای 42، 60 و 17 زرهی.
-تیپ مکانیزه.
-گردان 2 نیروی مخصوص.
تجهیزات منهدم شده دشمن-5 گردان کماندویی.-گردان تانک التحریر و گردان تانک صدام.
260 دستگاه تانک و نفربر زرهی.
230 دستگاه خودرو.*غنایم
چندین قبضه توپ سبک -بیش از 150 دستگاه تانک و سنگیننفربر زرهی.-51 قبضه تفنگ 106 میلیمتری.
ده فروند هواپیما-انواع توپهای ضد هوایی و خمپارهانداز.-بیش از 250 دستگاه انواع خودرو.
-چندین انبار مهمات و انواع سلاحهای سبکموشکانداز مالیوتکا.
یگانهای منهدم شده دشمن*تعداد کشتهها و زخمی شدن-بیش از 7000 نفر.
تیپهای 606، 413، 703، 505، 42 و 423. تیپهای 42، 60 و 17 زرهی. تیپ مکانیزه. گردان 2 نیروی مخصوص. 5 گردان کماندویی. گردان تانک التحریر و گردان تانک صدام. غنایم بیش از 150 دستگاه تانک و نفربر زرهی. 51 قبضه تفنگ 106 میلیمتری. انواع توپهای ضد هوایی و خمپارهانداز. بیش از 250 دستگاه انواع خودرو. چندین موشکانداز مالیوتکا. تعداد کشتهها و زخمی شدن بیش از 7000 نفر. *تعداد اسرا -3400 نفر.
رمز عملیات: یا زینب (س)
اهداف عملیات آزاد سازی جبال حمربن در جنوب دهلران http://www.sajed.ir/cat/3495 پیامدها 61/08/10 *دستاوردهای عملیات محرم
بعد از عملیات رمضان، دشمن پی میبرد که ایران تلاش دارد که هرچه بیشتر خود را به شهر بصره نزدیک کند تا در موقع لزوم گلوگاه عراق را از این نقطه بفشارد. بدین منظور صدام تمامی امکانات اقتصادی و نظامی خود را به کار میگیرد تا از این نقطه حساس دفاع کند. زمانی که ایران علیرغم نفوذ موفق به خاک عراق و بنا به مصلحت، اقدام به تبیث مواضع میکند، عراق و حامیان آن از این موقعیت استفاده کرده و با راه انداختن تبلیغات، در بوق و کرنا اعلام میکنند که ایران دیگر قادر نخواهد بود حملهای صورت دهد. به خصوص این جنجالهای تبلیغاتی به دنبال حمله محدود مسلم بن عقیل و دستاورد نسبی آن شدت مییابد. در تکمیل این حوادث، زمزمه تحویل هواپیماهای شکاری سوپراتاندارد فرانسوی برای قطع صادرات نفتی ایران صورت میپذیرد و تلاش میشود از آنها غولی ساخته شود تا رزمندگان ایران مرعوب آن شوند. به دنبال آن از ایران خواسته میشود که از حمله به عراق صرف نظر کند و با پذیرفتن حالت نه جنگ و نه صلح، جنگ را از طریق مجامع بینالمللی حل کند که در جواب به این موهومات تصمیم به اجرای عملیات محرم گرفته میشود. دلیل انتخاب منطقه مورد نظر از آن جهت بود که دشمن برای جنگیدن در آن قسمت از خود علاقهای نشان نداده و تلاش میکرد با بهرهگیری از موضع برتر و حضور در ارتفاعات، برای همیشه آن را از آن خود نگه دارد.
*فرازی از فرمایشات حضرت امام خمینی (ره) پیرامون عملیات محرم
حضرت امام خمینی(ره) ضمن اشاره به پیروزی بزرگ سلحشوران اسلام در منطقه عملیاتی محرم به روش صدام اشاره کرده و عکسالعمل وی را پس از هر شکست چنین تفسیر میکند:
*رسانههای گروهی جهان و عملیات محرم
-رادیو بی بی سی
«نیروهای ایران حمله تازهای را در جبهه مرکزی جنگ با عراق آغاز کردهاند»
در ادامه خبر، این رادیو هیچ سخنی از پیشروی ایران به میان نمیآورد و فقط به گفتن چند جمله خنثی بسنده میکند، ولی ادعاهای سخنگوی ارتش عراق مبنی بر حمله را با آب و تاب پخش میکند.
-رادیو آمریکا
«مقامات ایرانی مدعی نشدهاند که نیروهای ایرانی به پیروزی بزرگی نایل شده و به کلیه هدفهای خود دست یافتهاند، اما در اعلامیه منتشره از رادیو بغداد، ادعا شده که تلاش عبث ایرانیها برای عبور از مرز خنثی شده است.»
-رادیو آلمان
«ایرانیها اعلام داشتهاند که نیروهای ایران در جریان تهاجم جدید در جبهه مرکزی جنگ، منطقه مرزی تحت اشغال عراقیها را دوباره تسخیر کردهاند؛ اما صدام حسین رئیس جمهور عراق در برابر شرکت کنندگان در نمایشگاه بینالمللی اعلام داشت که حمله ایرانیها درهم شکسته شده است.»
-تحلیلگر نظامی غرب (نیوریورک تایمز)
«منابع اطلاعاتی غرب به صحت ادعاهای عراق بیشتر از ایران اعتقاد دارند»
ادعای این تحلیلگر در حالی است که 300 کیلومتر مربع از خاک تحت اشغال دشمن آزاد و رزمندگان بر بلندیهای حمرین و نوار مرزی مسلط شدهاند و جاده تدارکاتی ایران نظیر عینخوش – دهلران از زیر دید و تیر مستقیم عراق خارج شده و جادههای عراق از جمله طیبالاماره زیر آتش در میآید و سرانجام معلوم نشد که این تحلیلگر،ادعای پیروزی صدام را در آبادان، بستان، خرمشهر و دیگر جاها که با تحمل شکست سخت و دادن تلفات سنگین مجبور به فرار شد، چگونه توجیه میکرد.
-مجله اخبار آمریکا
«در حقیقت عراق از نظر تاکتیکی و نظامی بر ایران برتری دارد و نیروهای هواییاش تقریباً دست نخورده و در نبردهای اخیر به شیوهای کاملاً مؤثر عمل کرده است»
-رادیو صدای آمریکا
«افسران عراقی مدعی هستند که نیروهایشان منظم و سازمان یافته و به خوبی مجهزند و اکنون که در خاک خود میجنگند،حتی یک متر آن را به ایران نخواهند داد.» (16/8/61)
-مفسر روزنامه اکونومیست
«در بغداد فضای دلسرد کنندهای حکمفرماست و از تبلیغات پرشور و هیجان رادیو و تلویزیون عراق که قبل از فتح خرمشهر توسط نیروهای ایران، وجود داشت، دیگر خبری نیست. آنچه بیش از خبرهای جبهه جنگ باعث نگرانی و افسردگی عراقیها شده است، شواهد سیاسی حاکم از عزم راسخ ایران به ادامه جنگ است، چرا که عراق نه از نقطه نظر مالی و نه از نقطه نظر انسانی نمیتواند به یک جنگ دراز مدت و نامحدود ادامه دهد. طی ماه گذشته از ارزش دینار عراقی تا پنج درس کاسته شده است و...»
«مقامات اردنی از پیروزیهای اخیر ایران به شدت مضطرب و نگران شدهاند و... و به این نتیجه رسیدهاند که صدام حسین هیچگاه این چنین در خطر نبوده است.» (16/8/61)
پس از عملیات موفقیتآمیز محرم، شورای امنیت هم خطر عظیم را احساس میکند و برای پیشگیری به فکر چاره میافتد و در این باره قطعنامه، 540 را درباره جنگ عراق علیه ایران تصویب میکند.<ref>[http://www.sajed.ir/cat/3492 سایت ساجد]</ref>
http://www.sajed.ir/cat/3492
*خاطرات مرتبط با عملیات محرم
*شناسایی
پیش از آغاز عملیات محرم بود. تعدادی از نیروها در نزدیكی دشمن چادر زده بودند برای شناسایی منطقه. فاصله ی با دشمن آنقدر كم بود كه بچه ها صلوات بلند هم نمی توانستند ختم كنند. رودخانه ای جلو نیروها بود كه پل روی آن را عراق منهدم كرده بود. رودخانه ای با بیش از یك متر عمق و سرعتی شدید. عبور بچه ها به سختی و با خطر انجام می شد.سه بار پل زدیم ولی هر بار توسط دشمن منهدم شد. آن روز باران هم شدید می بارید و به شدت كلافه بودم. در گوشه ای به قرآن پناه بردم و تفأل زدم. فرمود: «و عسی ان تكرهوا شیئاً و هو خیر لكم.» به كلی اضطرابم از بین رفت. نتیجه این شد كه به خاطر عبور از رودخانه، وسعت عملیات بیشتر شد و نیروهای عمل كننده از پل دیگر رودخانه عبور كردند.
خاطرهای به نقل از شهید علیرضا عاصمی<ref>[http://sajed.ir/upload%5CTopic%5Cebook-parvaneh.htm سایت ساجد]</ref>
http://sajed.ir/upload%5CTopic%5Cebook-parvaneh.htm
*روایت ایثار 700 شهید اصفهان در عملیات محرم
شهید علی عاصمی که از هر عملیاتی در جنوب و غرب خاطره داشت در مورد این عملیات میگفت: قبل از عملیات مسعود قانعی و دیگر برادران برای شناسایی رفته و در نزدیکی دشمن چادری زده بودند. یکبار که نزد آنها رفتم وضع طوری بود که صدای ما اگر بلند میشد عراقیها متوجه میشدند. با شروع عملیات وضع رودخانه خیلی خراب شد. عبور از رودخانه وحشی شده یک طرف، عبور از میادین مین از طرفی و خراب شدن پل کار را سخت کرده بود به طوریکه برای عبور از آب از برانکارد به صورت عمودی استفاده میشد و عده ای در وسط راه غرق شدند. پس از مدتی که یک پل متحرک آوردند در مسیر بر اثر یک انفجار از بین رفت و منتظر پل بعدی شدیم که آن هم با خمپاره دشمن صدمه دید.
پس از عبور از رودخانه بیش از هر چیز عمق بی سابقه میادین مین به چشم آمد که اصلا قابل مقایسه با موانع قبلی نبود. دهها ردیف مین و دهها ردیف سیم خاردار افقی و حلقوی حکایت تکراری اما این بار شدیدتر ترس دشمن از جنود الهی بود که همینها را هم پشت سر گذاشتند و البته آثار آن موانع هنوز در منطقه باقی است و کار پاکسازی آن کماکان ادامه دارد.
آن شب یکی از شهدای گردان تخریب به نام مرتضی یوسفیان از شاهرود که سجده های طولانی او در نمازها زبانزد بود با تیری که به پیشانیاش اصابت کرد به شهادت رسید. مسعود قانعی هم این عملیات را مقدمه ای برای پرواز ابدی خود تا جوار رحمت الهی در عملیات بعدی کرد. او هم که به تهجد و انس با نماز شب معروف بود از ناحیه پیشانی گلوله ای خورد و در دل میدان مین بر زمین سجده کرد.<ref>[http://www.sajed.ir/cat/3496 سایت ساجد]</ref> ==پانویس==<references /> ==منابع==*سایت ساجد*[http://www.ashoora.ir سایت عاشورا]
http== ردهها =={{ترتیبپیشفرض://www.sajed.ir/cat/3496}}[[رده: عملیات]][[رده: جنگ ایران و عراق]][[رده: ارتش جمهوری اسلامی ایران]][[رده: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]