ویرایش‌ها

شهر دزفول مرکز شهرستان دزفول است و فاصله این شهر از اندیمشک 10 کیلومتر و تا شوش 26 کیلومتر است. «دزپل» یا «دژپل» را در اصطلاح محلی دزفیل و دژپیل گویند و معرب آن دسفول است و به همین علت نام محلی این شهر به گویش دزفولی (شبیه به فارسی دری و لری بختیاری) «دسفیل» می‌باشد. دزفول در زمان ساسانیان هم‌زمان با ساختن پل در کنار آن بر روی دز (به منظور برقراری ارتباط بین پایتخت جدید یعنی جندی‌شاپور و شوشتر) بنا شده است. دز به معنی قلعه می‌باشد و احتمالاً نام دزفول یا دزپل از نام همان پل مشتق شده است. شهر دزفول بر روی تپه‌ای به ارتفاع 210 متر از رودخانه بنا شده و سرداب‌های عمیق دارد. مردم ساکن جندی‌شاپور پس از ویرانی این شهر توسط الوار به کناره رود دز مهاجرت و بنای شهر دزفول کنونی را پایه‌ریزی کردند. دزفول از هجوم مغول محفوظ ماند. مهم‌ترین اثر تاریخی دزفول ، پل قدیم است که شاپور دوم ساسانی به کمک اسیران رومی آن را بر روی رود دز بنا کرد و به همین دلیل به پل رومی نیز مشهور است. همچنین قلعه‌ای نیز برای حفاظت از آن عمارت احداث کرد که اکنون در محل قدیمی آن محله‌ای به نام قلعه وجود دارد. امام‌زاده سبز قبا، ایوان کرخه و شهر باستانی جندی‌شاپور در 10 کیلومتری دزفول نیز از جمله اماکن تاریخی دزفول است.

با آغاز جنگ، دزفول یکی از شهرهایی بود که به شدت مورد حمله قرار گرفت، و در نخستین روز جنگ پایگاه چهارم شکاری دزفول موسوم به پایگاه وحدتی بمباران شد. در طول جنگ دشمن با بمب و موشک‌های 9 متری «فراک» و «اسگاد ـ بی» بارها به شهر دزفول حمله کرد به طوری که شهر دزفول به «بلد الصواریخ» یعنی شهر موشک‌ها مشهور شد.

کتاب اطلس جغرافیای حماسی، ص 241 ـ 242

دزفول در بخش‌های جلگه ای استان خوزستان و با گستردگی نزدیک به ۴۷۶۲ کیلومتر مربع -که با برشمردن بخش‌های روستایی آن دارای گستردگی برابر ۷۸۴۴ کیلومتر مربع می‌باشد- جای دارد.

دو هزار سال پیش به دستور شاپور اول ساسانی روی دز پلی ساختند تا شهرهای جندی‌شاپور و شوش را به هم برسانند. کنار پل هم دژی محکم ساختند تا در آن نگهبانان از پل محافظت کنند؛ دژی که معروف شد به دژپل و بعدها دزپیل، دسفول و در نهایت دزفول. بر پایه نوشته ایرج افشار (شهرهای ایران) دزفول شهری است که پیشینه آن به چندین هزار سال می‌رسد. از کهن‌ترین شهرهای استان خوزستان به شمار می‌رود و از دید تاریخ و فرهنگ ویژگی‌های برجسته ای دارد.

شمار شهدا: ۲۶۰۰ تن

http://entekhabe-salem.blogfa.com/post/5

ارتفاع(بلندا) آن از روی دریا 140 متر می‌باشد. دزفول مانند بیشتر شهرهای خوزستان دارای آب و هوای گرم و شرجی می‌باشد و تابستانی گرم و زمستانی مدیترانه ای دارد. میانگین بارش سالانه باران 250 میلی متر و میانگین دما 3 درجه سانتی‌گراد در زمستان و 49 درجه سانتی‌گراد در تابستان می‌باشد .

دزفول دارای یک فرودگاه است که کاربرد آن پیش‌تر ویژه نیرو های نظامی بوده است؛ اما امروزه یک بخش آن همگانی گردیده و دارای پروازهای روزانه به بسیاری از شهر های ایران می‌باشد.

راه آسفالته دزفول-شوشتر به طول(درازا) 67 کیلومتر

پس از برخورد اولین موشک به دزفول نگهبانی در محله‌ها و خیابان‌ها شروع شد. مردم به روشنایی در شب حساس شده و برق شهر از غروب قطع می‌شد. از آن به بعد بارها دزفول از طریق موشک یا گلوله های توپ مورد اصابت قرار گرفت؛ اینقدر که این شهر به شهر «هزار موشک» مشهور شد.

در اوج موشک باران و بمباران هوایی در دزفول سینما ساخته و راه اندازی شد. استقبال مردم به حدی بود که در یک ماه حدود ۲۵۰۰ بلیت فروخته شد؛ آن هم در سینمایی با گنجایش ۳۰۰-۴۰۰ صندلی.

امام خمینی به پاس پایداری مردم این شهر گفته است:

آسیاب‌های دزفول، مسجد جامع، آرامگاه امام زاده سبزه قبا(ع)، بازار کهنه شهر، آرامگاه "یعقوب لیث‌صفاری"، تپه‌های چغامیش، مسجد لب خندق، مجموعه تاریخی شاه رکن‌الدین، آرامگاه محمد بن جعفر طیار، آرامگاه امام‌زاده رودبند و خانه تیز نو(اداره میراث فرهنگی دزفول) از بخش‌های دیدنی و تاریخی این شهرستان به شمار می‌آیند.

دزفول که در طول دفاع مقدس میزبان همیشگی خیل عظیم رزمندگان بود در عملیات فتح‌المبین به عنوان عقبه تدارکاتی مورد استفاده زیادی قرار گرفت.

شبی که از جبهه باز گشته بودم و در خانه محقر پدری‌ام در محله مسجد جامع در ابتدای کوچه ای که به بازار قدیمی دزفول ارتباط داشت، بر روی پشت بام خوابیده بودم. در اواسط شب احساس کردم حدود نیم متر از بستر خواب کنده شده و محکم بر زمین افتادم. تنها چیزی که به هنگام این رخداد عظیم در عالم خواب به ذهنم آمد این بود که قیامت برپا شده. لذا در همان حالت خواب و بیداری این سؤال به ذهنم خطور کرد که مگر قرار نبود قیامت پس از ظهور حضرت قائم (عج) برپا شود چرا حالا؟! از جا که بلند شدم دریافتم یک موشک دوازده متری در کوچه آن طرف خیابان ما در چند ده متری مسجد تاریخی جامع شهر، و در میان خانه های قدیمی فرود آمده است. بلافاصله با برادرانم از خانه بیرون زدیم تا در دل شب با دست‌هایی خالی، همسایه‌های زنده و شهیدان مدفون در زیر آوارهای خاک را بیرون بکشیم.

ما در دوران جنگ بیشتر فیلم‌هایی در رابطه با دفاع مقدس می‌ساختیم و برای تهیه گزارش و فیلم به جبهه های حق بر علیه باطل می‌رفتیم. یادم می‌آید فیلم «گورکن» به کارگردانی محمدرضا هنرمند را می‌ساختیم که همان زمان هم دزفول مورد حمله شدید موشکی قرار گرفت که در اثر همین امر، بخشی از آن جا ویران شد. یادم می‌آید در همان فیلم من نقش بازیگر اصلی را بر عهده داشتم. خاطرم است که بچه‌ها با ماشین برای کار فیلم‌برداری رفته بودند تا وسایلی را بیاورند که عراق موشک زد و آن موشک نزدیک ماشین بچه‌ها منفجر شد؛ به طوری که آن‌ها در میان آن موج انفجار قرار گرفتند.

آن قدر موج انفجار شدید بود که شیشه های ماشین از شدت موج به داخل ماشین ریخت و خوشبختانه بچه‌ها سالم ماندند و ما جزء اولین افرادی بودیم که خودمان را به شهر رساندیم و بعداً یکی از لوکشین‌های ما همان موشکی بود که نزدیک بچه های فیلم منفجر شده بود. در همین زمان‌های فیلم‌برداری در دزفول چند بار نزدیک بود که تمام اکیپ تهیه فیلم کشته شوند، فیلم‌بردار از بین برود و بارها و بارها دست خداوند را می‌دیدم که همراه ما بود.