همسايگان عراق
==تاريخچه==
قديميترين نامي كه براي عراق امروزي به كار رفته «سومر» است كه در هزاره پنجم تا سوم قبل از ميلاد نام دولت و ملتي در جنوب عراق كنوني بوده است. پس از آن به ترتيب دولتهاي آكد در مركز و جنوب، آشور در شمال و بابل در جنوب آن تأسيس گرديد كه به همين جهت به قسمتهايي از آن مملكت آشور، مملكت اكد، و مملكت بابل نيز گفتهاند. به دليل جريان دو رود دجله و فرات، عراق را از قديم بينالنهرين ناميدهاند. در ايران باستان عراق را سورستان ميگفتهاند كه شايد به خاطر اتصال و امتداد آن به طرف سوريه بوده است. كلمه عراق به اين ترتيب پس از فتح ايران به دست مسلمين وضع و رايج گرديده است. لازم به ذكر است كه اعراب قسمت شمالي بينالنهرين را كه كوهستاني است جزيره ميناميدند و قسمت جنوبي آن را كه به صورت دشت ميباشد عراق ميگفتند. همين قسمت جنوبي (عراق) كه منابع قديم در بسياري از موارد به سواد موسوم بوده زيرا پس از بيابانهاي وسيع عربستان چشمانداز درختان عراق آن را به صورت سياهي دور دستي نشان داده و به همين جهت اعراب بدان سواد نام دادهاند. به دليل وجود درخت بسيار كه كلمه سواد راموجب شده عدهاي عقيده دارند كه نام عراق از عرق (erg) به معناي ريشه گرفته شده است. گروه ديگري از لغتشناسان عراق را به معناي زمين ساحلي دانستهاند. يادآوري ميشود كه عراق را در ابتدا به جنوب بينالنهرين ميگفتهاند كه مجاور خليج فارس است. بر همين اساس بعضي عراق را معرب كلمه فارسي ايراه به معناي كرانه ذكر كردهاند و سرانجام برخي محققان عراق را صورت تغير يافتهاي از ايران دانستهاند (ــ ايران) به موازات كلمه عراق، عراقين نيز در منابع به كرات ذكر شده است كه منظور از آن در ابتدا دو شهر كوفه و بصره بوده كه هر دو در جنوب بينالنهرين واقع شدهاند. از دوره سلجوقيان، عراقين به دو صورت عراق عرب (منظور دو عراق فوقالذكر يعني كوفه و بصره) و عراق عجم (منظور منطقه كوهستاني غرب ايران) به كار رفته است. عراقين را به صورت عراقان نيز نوشتهاند. عراق در طول تاريخ خود همواره جزيي از قلمرو دولتهاي ايراني، عربي و عثماني بوده است تا آنكه در سال 1920 م. با به قدرت رسيدن ملك فيصل اول اين كشور پادشاهي عراق نام گرفت. سپس در سال 1958م. با سرنگوني رژيم سلطنتي و تأسيس جمهوري دموكراتيك خلق عراق تغيير نام داد .
در سال 1979 [[صدام حسين]] ؛ اكبر را بركنار و خود را رئيس جمهور عراق ناميد . وي پس از تثبيت و با آغاز انقلاب اسلامي در جمهوري اسلامي ايران جنگ همه جانبه و ظالمانه اي را عليه جمهوري اسلامي ايران شروع كرد .
در نهايت حكومت صدام ساقط كرديد و پس از تخريب شهرها و كليه زيرساخت هاي عراق و كشته شدن هزار شهروند بيگناه عراقي صدام حسين دستگير و به اتهام جنايت بر عليه بشريت در سال 2006 به دار مجازات آويخته شد.
==ساختار سياسي==
نظام سياسي: جمهوري پارلماني .
- احزاب و يا گروههاي مهم و تاثيرگذار:
مجلس اسلامي اعلاي عراق ، حزب دعوه اسلامي ، سازمان عمل اسلامي ، سازمان بدر، حزب دمكرات كرد ، اتحاد ملي كرد ، حزب اسلامي اهل تسنن عراق ، حزب ملي عراق ، اتحاد اسلامي كرد عراق ، موسسه وقف شيعه ، موسسه وقف اهل تسنن .
==- جريانهاي سياسي موجود :==
ائتلاف اتحاد ملي ( مجلس اعلا ، حزب دعوه ، صدري ها و ..) ، ائتلاف العراقيه ( گروه هاي اهل تسنن و ليبرالها و ..) ، جريانهاي كرد عراقي ( دمكرات و اتحاديه ملي و اسلامگراها و..) .
- كشورهاي طرف رابطه سياسي به ترتيب اولويت:
پس از پايان جنگ و نيز اتخاذ موضع بي طرفانه توسط جمهوري اسلامي در مسئله اشغال كويت توسط ارتش عراق و سپس در جنگ دوم خليج فارس ، روابط سياسي مجددا" بهبود نسبي داشت تا رژيم صدام در سال 2003 ساقط گرديد .
در سالهاي پس از سقوط صدام و با اتخاذ سياست مدبرانه و بشردوستانه توسط مسئولان جمهوري اسلامي روابط سياسي وا قتصادي واجتماعي ونيز فرهنگي بين دوكشور گسترش فراواني پيدا كرد كه در حال حاضر با استقرار دولت قانوني در عراق اين روابط درهمه زمينه ها رو به گسترش و تقويت مي باشد .
==- مراكز و نهادهاي فرهنگي دولتي:==
وزارت فرهنگ عراق تنها متولي دولتي مسائل فرهنگي اين كشور مي باشد .
- جايگاه موسسات غير دولتي (سمن ها) در جامعه و موسسات فعال و ==تاثيرگذار در زمينه فرهنگي:==
پس از سقوط رژيم صدام موسسات غير دولتي زيادي تاسيس گرديد كه در حال حاضر تعداد آنها به صدها موسسه رسيده ودر زمينه هاي گوناگون فرهنگي واجتماعي فعاليت دارند.
===مهمترين آنها عبارتند از : === موسسه شهيد محراب ، موسسه فرهنگي بدر ، موسسه فرهنگي – علمي دعوت ، مركز فرهنگي الهدي ، انجمن دانشجويان مسلمان عراقي ، مركز فرهنگي المدي . مركز فرهنگي الجمل ، دار الانشاء العربي ، دار الجواهر و…. ==- جايگاه و كاركرد رسانه هاي گروهي (راديو و تلويزيون، مطبوعات و اينترنت) در جامعه، == ===مهمترين رسانه ها و تيراژ مطبوعات:===
با سقوط صدام و پس از سالهاي استبداد ، انفجاري رسانه اي و اطلاع رساني در عراق رخ داد كه باعث تاسيس و راه اندازي صدها راديو ، شبكه تلويزيوني ، روزنامه ومجله ، و سايت اينترنتي گرديد . همچنين وزارت اطلاع رساني ( الاعلام) رسما" منحل و در حال حاضر اين رسانه ها در زمينه هاي گوناگون فرهنگي ، اجتماعي ، سياسي و اقتصادي و با گرايش ها ي اسلامي و لاييك وليبرال مشغول فعاليت هستند.
اين رسانه ها نقش اساسي وگسترده در شكل گرفتن جريانهاي سياسي واجتماعي ايفا مي نمايد .مهمترين آنها عباتند از :
راديو وتلويزيون: العراقيه ، الشرقيه ،بلادي ، آفاق ، الفيحاء ،العراق الجديد ، الاتجاه و….
سايتهاي اينترنيتي : همه احزاب وگروه ها و اكثر شخصيتهاي سياسي و اجتماعي عراقي سايت مستقل دارند..
==- وضعيت انتشار كتاب و كتابخواني:==
در سايه شرايط جديد عرا ق در حال حاضر انتشار كتاب در زمينه ها ي گوناگون كاملا" آزاد بوده و هيچ رقابتي اعمال نمي شود .
همچنين مردم عراق در امر مطالعه و كتابخواني در ميان ملتهاي عرب پيشرو بودند و هستند.
==ساختار آموزشي=====- نظام آموزشي:===
نظام آموزشي در عراق دولتي و خصوصي مي باشد كه توسط وزارت آموزش وپرورش ( قبل از دانشگاهي ) و وزارت علوم وآموزش عالي اداره مي شود .
آموزش در مدارس ودانشگاه هاي دولتي مجاني است . در حال حاضر دانشگاه هاي آمريكايي و اروپايي ونيز عربي در بغدا د و كردستان عراق شعبه هائي را افتتاح كرده اند .
حوزه علميه نجف وكربلا مشغول فعاليت بوده و نيز دانشگاه ها ومراكز آموزشي اسلامي دربغداد وشهرهاي گوناگون عراق مانند كربلا ونجف تاسيس ومشغول فعاليت هستند .
===- مراكز و نهادهاي آموزشي دولتي :===
مركز دراسات العراق ، المركز العراقي للتربيه والتعليم ، المعهد العالي للغات .
==- نرخ سواد:==
با توجه به سياست هاي غلط رژيم گذشته عراق در حال حاضر نرخ بي سوادي بين مردم عراق تا 35% ميرسد و اين در صد بين مردم غير شهري بيشتر مي باشد.
==- وضعيت آموزش عالي و مراكز مهم دانشگاهي:==
آموزش عالي در دانشگاه هاي دولتي مجاني است و اكثر اساتيد دانشگاه ها عراقي هستند .
==مراكز مهم : ==دانشگاه هاي بغداد ، بصره ، موصل ، مستنصريه ، كربلا ، الغري در نجف ، اربيل ، سليمانيه ، صلاح الدين ، كوت ، والعماره و.. ==- نظام آموزش امور ديني:==
حوزه هاي علميه شيعه در نجف اشرف وكربلا و برخي از شهرهاي عراق حرف اول را در زمينه آموزش ديني مي زنند ، همچنين مدارس و مراكز آموزش ديني مذاهب مختلف اهل تسنن در شهرهاي بغداد و استان كردستان و ديگر شهرهاي عراق با اكثريت مذاهب مختلف اهل سنت مشغول آموزش هاي ديني مربوط به مذهب خود هستند .
==شهرهاي مهم نجف و كربلا==
مزار امام علي عليه السلام در شهر نجف در كنار شهر تاريخي كوفه واقع مي باشد و ساليانه ميليونها تن از مسلمانان ا فرقه هاي مختلف اسلامي براي زيارت به اين شهر وارد شده و پس از زيارت امام علي عليه السلام و ديگر مشاهد نجف مانند زيارتگاه پيامبران هود عليه السلام و صالح عليه السلام ؛ ديگر مشاهد مختلف در شهر كوفه را نيز زيارت مي نمايند.
مزار صحابي بزرگ ميثم تمار در شهر كوفه
==كربلا==
شهر کربلا مرکز استان کربلا، یکی از شهرهای جنوبی [[کشور عراق]] و در فاصله یکصد کیلومتری بغداد می باشد.جمعیت این شهر زیارتی بالغ بر ششصد هزار نفر بوده و از شهرهای عمدتاً شیعه نشین و مذهبی در عراق است که چنانچه آرامش در این کشور و این شهر برقرار شود از مراکز زیارتی،توریستی و سیاحتی مهّم عراق بشمار خواهد رفت.
در اين شهر چندين مکان مقدس وجود دارد اما دو مرقد متبرکه آن در طول تاريخ اهميت و جذابيت بيشتري داشتهاست. حرم امام حسين(ع) و برادرگرامي شان حضرت ابوالفضل العباس (ع) .
- مراكز و نهادهاي ديني دولتي :
موسسه وقف شيعه ، موسسه وقف اهل تسنن ، جماعت علماي عراق .
==بغداد:==
بغداد یکی از معروفترین شهرهای اسلامی است كه برای سالیاني طولانی مرکز علمی جهان و پایتخت عباسیان بوده است .
بزرگان و عالمان بسياري در اين شهرمدفون مي باشند كه برخي از آنان عبارتند از:
از پدیدههای شگفت در منطقه باباگرگر آتشهای فروزنده بر روی زمین است که در پی نشت گاز از حوزه نفتی به روی زمین پدیدآمده. این آتشها که آتش جاویدان نام گرفتهاند صدها سال است که شعله ور مي باشند. رودخانه زاب کوچک از شاخههای دجله از ۴۵ کیلومتری کرکوک میگذرد و براي آبیاری زمینهای کرکوک استفاده مي شود .
==بصره==
بصره دومین شهر بزرگ عراق میباشد. این شهر بندر اصلی عراق است. بصره مرکز استان بصرهاست. اين شهر در امتداد اروند رود در نزدیکي خلیج فارس واقع شدهاست.
وضعیت حکمرانی در بصره سنتی طایفهای است . این شهر دارای طوایف زیادی همچون ، شمار ، بنی خالد، تمیم، الجبور، الشوولات، بنی اسد، بنی سعد، السعدون، بنی منصور، الزفیر و سوباع و بسیاری طوایف دیگر میباشد .