ویرایش‌ها

خین نهری است در نزدیکی روستای خین در غرب [[خرمشهر ]] و جنوب نهر عرایض که [[جزیره بوارین ]] عراق را از [[شلمچه ]] ایران جدا می‌کند. [[نهر خین ]] در مجاورت پاسگاه مرزی خین قرار دارد و دو و نیم متر عمق و بین هشت تا سی متر عرض آن متغییر است و در تنومه [[عراق ]] به [[شط العرب ]] می‌ریزد.

قبل از آغاز جنگ، ارتش عراق برای مسلح نمودن عوامل خود در خرمشهر به طورمرتب در حاشیه این نهر به تخلیه سلاح می‌پرداخت. با آغاز جنگ [[تیپ 20 ]] [[لشگر 5 پیاده ـ مکانیزه ]] ارتش عراق در تاریخ 31/6/1359 در کنار نهر خین آرایش تهاجمی به خود گرفت. این در حالی بود که از روزهای قبل، پاسگاه خیّن زیر آتش دشمن قرار داشت و نیروهای ژاندارمری به کمک نیروهای مردمی در این پاسگاه مقاومت می‌کردند. در سومین روز جنگ این پاسگاه تخلیه شد و مدافعین در محدوده پل نو موضع گرفتند.

در جریان آزادسازی خرمشهر، خیّن یکی از محورهای [[قرارگاه نصر ]] به فرماندهی [[شهید همت ]] برای ورود به شهر بود و در [[عملیات والفجر 8 ]] نیز تلاش پشتیبانی [[قرارگاه خاتم‌الانبیاء (ص) ]] در محدوده آن صورت گرفت. در [[عملیات کربلای4 ]] این منطقه شاهد سنگین‌ترین درگیری خود در طول تاریخ بوده است به طوری که شهدای بسیاری در آن به شهادت رسیدند. نهر خین با انواع موانع از جمله [[نبشی‌های ضربدری ]] و [[سیم‌خاردارهای حلقوی ]] و انواع میادین [[مین ]] و [[موانع خورشیدی، خورشیدی]]، مانع بسیار جدی برای عبور رزمندگان در عملیات‌های کربلای4 و 5 محسوب می‌شد. عبور از منطقه باتلاقی و لجن‌زار و نفوذ به دژ جنوبی نهر خین با ارتفاع دو و نیم متر و عرض شش متر که در وسط آن کانالی بتنی با مهندسی پیچیده ساخته شده بود و اطراف آن سنگرهای نگهبانی و کمین ضد گلوله تعبیه شده بود که گلوله آر.پی.جی هم قدرت تخریب آن را نداشت و انواع جنگ‌افزارها از قبیل توپ 106، آر.پی.جی.11 و چهار لول ضد هوایی از آن محافظت می‌کردند، عملاً کاری غیر ممکن بود. با این حال رزمندگان در عملیات کربلای4 در نبردی شجاعانه خسارات و تلفات فراوانی به دشمن وارد کردند و حتی عده‌ای از رزمندگان از نهر خین گذشتند. اما در نهایت به دلیل لو رفتن عملیات و حجم بسیار سنگین آتش دشمن، فرماندهان دستور توقف عملیات را صادر نمودند. با اطلاعات و تجارب به دست آمده در این عملیات، این منطقه در عملیات کربلای5 آزاد شد.<ref>کتاب اطلس جغرافیای حماسی، ص 25</ref>