==== سپاه پاسداران ====
# لشکرهای لشگرهای 5 نصر، 8 نجف اشرف، 31 عاشورا، 19 فجر، 41 ثارالله، 17 علی ابن ابی طالب (ع)، 14 امام حسین (ع)، 27 محمد رسول الله (ص) و 7 ولی عصر (عج).
# تیپهای مستقل 15 امام حسن (ع)، 10 سید الشهدا (ع)، 44 قمر بنی هاشم (ع)، 33 المهدی (عج)، 18 الغدیر و 21 امام رضا (ع).
# تیپهای مستقل زرهی 72 محرم، 20 رمضان و 28 صفر.
==== ارتش جمهوری اسلامی ====
# لشکر لشگر های پیاده 77، 21، 28 و 55.# لشکرهای لشگرهای زرهی 81، 16 و 92.<ref name="ash" />
# قرارگاه خاتم الانبیاء (ص) به عنوان قرارگاه مرکزی.
# قرارگاه نجف تحت فرماندهی قرارگاه خاتم الانبیاء (ص) فرماندهی قرارگاه های فرعی را به عهده داشت.
# قرارگاه نصرهدایت لشکر لشگر 5 نصر و تیپ 15 امام حسن (ع) را به عهده داشت.
# قرارگاه حدید هدایت تیپ 44 قمر بنی هاشم و تیپ 21 امام رضا (ع) را به عهده داشت.
# قرارگاه فتح هدایت لشکر لشگر 27 محمد رسول الله (ص) و تیپ 33 المهدی (عج)+ تیپ 18 الغدیر را به عده داشت.# قرارگاه حنین هدایت لشکر لشگر 17 علی ابن ابی طالب (ع) و لشکر لشگر 41 ثارالله و تیپ 10 سیدالشهدا (ع) را بر عده داشت.# قرارگاه بدر هدایت لشکر لشگر 8 نجف، لشکر لشگر 31 عاشورا، لشکر لشگر 19 فجر را به عهده داشت.
# قرارگاه کربلا هدایت نیروهای زیر را به عده داشت<ref name="ash" />
::از ارتش لشکرهای لشگرهای 77، 21 و 28 پیاده و لشکر لشگر 8 زرهی.
::از سپاه لشکر لشگر 14 امام حسین (ع)، 7 ولیعصر (عج) و تیپ زرهی 72 محرم.
::::لازم به ذکر است که لشکر لشگر 16 و 92 زرهی ارتش در حین عملیات به کار گرفته شدند.<ref name="ash" />
در مرحله دوم عملیات، دو تلاش اصلی در محور جزایر مجنون و طلاییه به منظور الحاق و سپس پیشروی به سمت نشوه در نظر گرفته شد؛ بنا به عللی پیشروی انجام نشد. در مقابل، دشمن به تدریج خود را بازیافته و پس از کشف اهداف عملیات و محورهای اصلی تک، تلاش اصلی خود را ابتدا روی پاکسازی حوالی جاده بصره ـ العماره گذارد و سپس روی طلاییه متمرکز شد.
در ادامه عملیات، پس از آن که محور زید با عدم موفقیت مواجه شد، لشکر لشگر 14 سپاه پاسداران که تحت امر قرارگاه کربلا (ارتش) بود، آزاد شده و به همراه لشکر لشگر 27 مأموریت طلاییه را به عهده گرفت. در آن شب نبردی سخت درگرفت که تا صبح به طول انجامید. در این میان، فشار دشمن همچنان ادامه داشت و با آن که محور جاده طلاییه ـ به طول 6 کیلومتر ـ در اختیار نیروهای خودی بود، لیکن وسعت کم منطقه مانور از یک سو و آتش انبوه و بسیار زیاد دشمن از سوی دیگر، امکان پیشروی الحاق با محور جزایر مجنون را ناممکن ساخته بود. به همین خاطر از ادامه عملیات در طلاییه صرف نظر شد و به این ترتیب اهداف عملیات خیبر به حفظ جزایر مجنون محدود شد.
بر همین اساس و با توجه به فشارهای دشمن، مرحله سوم عملیات به منظور تثبیت موفقیت خودی در جزایر انجام شد. دشمن که هر گونه حضور نیروهای ایرانی در هور را خطری برای جاده بصره ـ العماره میدانست با اجرای آتش شدید و توان پیاده و زرهی میکوشید جزایر مجنون را باز پس گیرد. این در حالی بود که نیروهای خودی خسته از چند روز جنگ، نداشتن عقبه نزدیک و نیز عدم حمایت آتش توپخانه، به مقاومت خود ادامه میدادند. متقابلاً، دشمن با تمرکز صدها قبضه توپ روی جزایر و بمباران مداوم آنها با هواپیما و نیز در اختیار داشتن عقبه خشکی با واحدهای زرهی خود فشارهای متعدد و طاقتفرسایی را وارد میساخت.
واگرایی در روابط ارتش و سپاه که از عملیات رمضان به شکل کم رنگی آغاز شده بود، در عملیات والفجر مقدماتی تقویت شد؛ اجرای عملیات به سبک گذشته که نیروهای ارتش و سپاه در کنار یکدیگر و به طور مشترک به عمل وارد میشدند، به دلیل مشکلاتی که در تصمیمگیری و خصوصاً در اجرا وجود داشت، در این مرحله، کارساز به نظر نمیرسید. سپاه خواستار آن بود که به طور جداگانه و مستقل و در مناطق شخصی، عمل کند؛ برای همین در عملیات خیبر شکل جدیدی از سازمان رزم و هماهنگی بر مبنای هدف اصلی عملیات به وجود آمد.<ref>عملیات خیبر، تصرف جزایر مجنون (طراحی، اجرا، نتایج و بازتابها) مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، ص 12</ref>
منطقه هورالهویزه به عنوان ابتکار عمل جدید در جنگ، با نظر سپاه پاسداران انتخاب شد؛ و بر همین پایه، این منطقه به سپاه و منطقه زید نیز به ارتش واگذار شد. این دو منطقه به عنوان مناطق واسط، امکان دستیابی به هدف اصلی عملیات، یعنی پل نشوه را فراهم میساختند؛ که پس از رسیدن نیروها به آن جا، عملیات در مراحل بعد به سوی بصره ادامه مییافت. «افزون» بر این، ارتش و سپاه یگانهایشان را در اختیار یکدیگر قراردادند: تیپ 72 محرم. لشکرهای لشگرهای امام حسین (ع) و ولیعصر (عج) از سپاه در کنترل عملیاتی ارتش قرار گرفت <ref>عملیات خیبر، تصرف جزایر مجنون (طراحی، اجرا، نتایج و بازتابها) مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، ص 13</ref>.
لشکر لشگر 92 زرهی از ارتش نیز که در خط دفاعی بود، در همان منطقهی «فکه ـ طلاییه» به کنترل عملیاتی سپاه درآمد. در این راستا، برای هماهنگی بین نیروهای ارتش و سپاه لازم بود که قرارگاهی تشکیل شود. بنابراین به فرمان «امام خمینی (ره)» در زمستان سال 1362، حجتالاسلام والمسلمین «هاشمی رفسنجانی» به عنوان فرمانده عالی جنگ انتخاب شد؛ و با تشکیل قرارگاه خاتمالانبیاء (ص) در راس سپاه، ارتش و جهاد قرار گرفت.
در محور هورالهویزه پنج هدف اصلی مشخص شد:
با هدف تصرف نمیه غربی جزیره جنوبی و پل نشوه؛ پس از آن که قرارگاه حنین جزایر را تصرف و قرارگاه جدید سه راه القرنه را تأمین میکرد.
به دلیل اهمیت مأموریت قرارگاه بدر، دو لشکر لشگر مهم سپاه به آن قرارگاه مأمور شدند.
6 – قرارگاه نوح:
درحالیکه رژیم بعث در باتلاق والفجر 5 و 6 دست و پا میزند، عملیات ویژه خیبر در منطقه هور آغاز میشود. رژیم بعث در اولین اطلاعیه خود اعلام میدارد که حمله ایرانیان دفع و آنها به عقب رانده شدهاند. با ادامه عملیات خیبر و آزادسازی قسمتهای وسیعی از اراضی تحت کنترل عراق به خصوص جاده بغداد ـ بصره و جزایر مجنون و انعکاس آن از رسانههای گروهی جهان، تبلیغات دروغین رژیم عراق آشکار میشود.
خبرگزاری یونایتدپرس در گزارشی به نقل از منابع نظامی لشکر لشگر اسلام اعلام میکند:
«نيروهاي ايران با گذشتن از موانع، ضمن تصرف بيش از ده روستا، رودخانههاي دجله و فرات و همچنين در چندين نقطه بزرگراه استراتژيك بصره ـ بغداد را كه پايتخت عراق را به خليج فارس متصل ميسازد. قطع كردهاند.»
روزنامه مساجرو چاپ ایتالیا:
«در اینکه رزمندگان ایران در جبهه به پیروزیهای چشمگیری دستیافتهاند شکی وجود ندارد و اکنون لشکر لشگر سوم عراق در منطقه بصره در خطر محاصره نیروهای ایرانی قرار گرفته است.
نیروی هوایی ایران در عملیات روزهای اخیر اعجاب همگان را برانگیخته و خلبانان هواپیماهای F-14 و... جمهوری اسلامی ایران به دفعات مواضع نیروهای عراق را مورد حمله قرار دادهاند، بدون اینکه دشمن قادر به عکسالعمل مؤثر باشد.
اگر اکنون هم به نیروی دریایی یا هوایی ارتش بروید می بنید که در حد نگهداری است و کارهای جزئی پشتیبانی وجود دارد لذا در ابتدای جنگ مهندسی معنای به آن صورت نداشت و کم کم از سنگرسازی و خاکریز زدن و... شروع شد تا در بحث عملیات وارد شد و گروه تخریب و... به وجود آمدند.
در عملیات فتح المبین کار جدیدی در مهندسی صورت گرفت و آن این بود که برای حمله و غافلگیری دشمن حدود 10 لشکر لشگر نیاز بود اما ما 7 لشکر لشگر بیشتر نداشتیم برای همین از نقش مهندسی استفاده کردیم. <ref name="fars">[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8707070869 خبرگزاری فارس]</ref>
جزایر مجنون، جزیره نیست بلکه منطقهای داخل آب و نیزار است که چاههای نفت عراق در آن وجود دارد که اکنون شرکتهای خارجی در چاههای نفت آن کار میکنند، آن موقع فرانسویها روی چاههای نفت آنجا کار میکردند و در آب جادههایی هم زده بودند.
لشکر لشگر عاشورا، شهید باکری و لشکر لشگر 8 نجف اصفهان، شهید کاظمی در اینجا مقاومت کردند که پاتک دشمن شدیداً شروع شد. نوک جزیره جنوبی مورد هجوم تانکها قرارگرفته بو د به طوری که عراقیها این جادهها را شکستند و فشار بسیار زیادی وارد کردند؛ ما باید بولدوزر فراهم میکردیم تا جلوی آب را بگیرد. حمید باکری و همت در اینجا شهید شدند و رزمندگانی هم از 2 لشکری لشگری که مقاومت میکردند شهید و اسیر شدند. بالأخره جزیره مجنون بعد از سه ماه مقاومت رزمندگان و پاتک هرشب دشمن تثبیت و حفظ گردید.<ref name="fars" />
=== روی جاده سید الشهدا ===
با توجه به اهمیت عملیات خیبر و تصرف جزایر مجنون توسط رزمندگان اسلام و تاکید شدیدی که امام خمینی (ره) نسبت به حفظ جزایر مجنون و مناطق آزاد شده داشتند، برادران جهاد سازندگی دست به کار شدند و طرح احداث جاده سید الشهدا را ریختند. حاج بهروز در این طرح سمت فرماندهی اجرایی را نیز ـ به اصرار مهندس شهید، فرمانده لشکر لشگر 31 عاشورا، مهدی باکری ـ عهده دار شده بود.
حاج بهروز از همان هنگام که قطعات پل خیبر در زیر آتش سنگین دشمن در محل آن نصب میشد متوجه شد که پل خیبر با اینکه از نظر ایمنی در مقابل صدمات ناشی از انفجار و ترکش از طرحهای معمول دنیا، بسیار بهتر است ولی به صرفه نیست که تا مدت زیادی در محل باقی بماند. چرا که تعمیر آن هزینه بالایی را طلب میکرد. بنابراین فکر احداث جادهای در هور در اندیشهاش شکوفا شد؛ اما این کار با توجه به وضعیت خاص جغرافیایی هور چندان هم آسان نبود، مگر اینکه از روش خاص مهندسان مؤمن جهادگر استفاده میشد. استفاده از عنصر توکل، مثل فوم و فایبر گلاس در خیبر و خاک در جاده سیدالشهدا ضروری بود. توکل یکی از مصالحی است که در هیچ جای دنیا به هنگام طراحی و اجرا محاسبه نمیشود.
چندی بعد، فرماندهی احساس کرد که ضرورت دارد من از این جایگاه تغییر مکان بدهم. به همین دلیل، تلگرامی رسید که مضمون آن چنین بود:
سروان فهمی به منطقه شرق بصره و مشخصاً به نیروهای مقداد مقر لشکر لشگر یازده انتقال داده خواهد شد.
من با سید ابوترابی و برادران خداحافظی کرده، سفارش آنان را به برادران مسئول کردم.
وقتی عملیات خیبر آغاز شد، شهید حمید باکری به عنوان معاون اول لشگر 31 عاشورا، به جزایر مجنون قدم نهاد و همان جا سفیر پیام «ارجعی الی ربک» یار را در آغوش کشید و در سن 28 سالگی و بر اثر ترکش خمپاره به گمشدگان مجنون پیوست. <ref>[http://sobh.org/web/Pages/Shohada/Shahid.aspx?Id=23 وبگاه صبح - www.sobh.org]</ref>
شهید سید حمید میر افضلی در عملیات خیبر در منطقه جزیره مجنون سوار بر ترک موتور حاج محمدابراهیم همت فرمانده وقت لشکر لشگر 27 محمد رسول ا... شد و هردو به سوی سرنوشتی به شیرینی عسل یعنی شهادت رفتند. <ref>[http://kerman.sajed.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=19:1389-03-31-08-15-26&catid=16:1389-03-27-09-14-26&Itemid=26 سایت جامع دفاع مقدس کرمان]</ref>
شهید مجید زینالدین در پی شرکت در بسیاری از عملیاتها که آخرین آنها عملیات غرورآفرین خیبر بود ایثار و اخلاص خود را به اوج مراتب رساند و عاقبت به منزلگه مقصود شتافت و به همراه برادرش مهدی زینالدین بسوی دیار قرب الهی پر گشود و به جمع محفل عاشقان الله پیوستند. <ref>[http://www.navideshahed.com/fa/index.php?Page=definition&UID=259377 پایگاه اطلاع رسانی فرهنگ ایثار و شهادت - نوید شاهد]</ref>
[[رده: عملیات های مرزی (گستره عملیات هم در داخل و هم خارج از مرز بوده است)]]
[[رده: عملیات های مشترک سپاه و ارتش]]
[[رده: عملیات های با استعداد چند تیپ و لشکرلشگر]]
[[رده: منجر به پیروزی نظامی]]
[[رده: عملیات های زمینی]]