ویرایش‌ها

پالایشگاه [[آبادان ]] به عنوان مهم‌ترین تأسیسات شهر آبادان در بخش مرکزی شهر قرار دارد. پیش از آغاز جنگ، ظرفیت پالایش نفت در این پالایشگاه، 600 هزار بشکه در روز بود که نفت خام مصرفی آن از دو شبکه خطوط لوله از مناطق نفت‌خیز دریافت می‌شد و در منطقه بوارده آبادان در مجموع 243 مخزن نفت و فرآورده‌های آن وجود داشت.

انگلستان که در سال 1278 ش به موجب قرارداد «دارسی» امتیاز و استخراج نفت [[ایران ]] را به مدت شصت سال در اختیار گرفته بود، با فوران نفت از اولین چاه حفر شده در منطقه [[مسجدسلیمان ]] در سال 1287 ش، ضمن تأسیس «شرکت نفت انگلیس و ایران» ‌آبراه [[اروندرود ]] را بهترین مسیر انتقال نفت انتخاب نمود تا نفت پس از تولید از طریق خطوط لوله به آبادان انتقال یابد و در این نقطه پالایشگاهی احداث و فرآورده‌های نفتی از آنجا بارگیری شود. اراضی مورد نیاز پالایشگاه را «شیخ خزعل» حاکم محمره (خرمشهر) که با نماینده سیاسی انگلستان در خلیج فارس روابط نزدیک داشت، ‌به موجب قراردادی 99 ساله در اختیار شرکت مذکور گذاشت.

با آغاز جنگ، دشمن با حملات هوایی، خسارتی را به پالایشگاه آبادان وارد آورد. در اول مهرماه 1359 آتش سنگین توپخانه دشمن آسیب جدی به شهر آبادان و تأسیسات پالایشگاهی و مخازن آن وارد ساخت. لیکن با رشادت کارکنان شریف و زحمتکش آن که در میان دود و آتش و شلیک مداوم [[خمپاره ]] از تأسیسات پالایشگاه محافظت می‌کردند، بازسازی و دوباره فعال شد. از تاریخ 25/1/1359 تا 9/11/1365 این پالایشگاه بیست و سه بار مورد حمله هوایی قرار گرفت. «کدکراکر» که بلندترین تأْسیسات پالایشگاه است در تمام طول جنگ مورد استفاده واحدهای اطلاعات و توپخانه و ادوات در دیدبانی مواضع دشمن در غرب اروندرود مورد استفاده قرار می‌گرفت. دیوارهای پلیتی ضلع شمالی پالایشگاه که آثار ترکش‌های فراوان آن نمایان است و اتاق فرمان پالایشگاه (گیت 18) از بقایای دوران جنگ در این پالایشگاه است.