شهیدحسین علی توکلی خواه: تفاوت بین نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۲۰:۳۷

تاریخ تولد : 1337/01/12 نام : حسین‌علی‌ محل تولد : مشهد نام خانوادگی : توکلی‌خواه‌ تاریخ شهادت : 1364/11/21 نام پدر : غلامحسین‌ مکان شهادت : خرمشهر تحصیلات : نامشخص منطقه شهادت : جنوب غرب شغل : پاسدار انقلاب اسلامی یگان خدمتی : تیپ21امامرضا گروه مربوط : فرماندهان شهید خراسان نوع عضویت : فرمانده هان رده دو مسئولیت : فرمانده‌گردان‌ گلزار : بهشت‌رضا (ع) مشهد مقدس

زندگینامه

ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻰ ﺗﻮﻛّﻠﻰ - ﺧﻮاه - ﻓﺮزﻧﺪ ﻏﻼﻣﺤﺴﻴﻦ - در دوازدﻫﻢ ﻓـﺮوردﻳﻦ ﻣـﺎه ﺳـﺎل 1337 در روﺳـﺘﺎى ‫دوﻟﻪ ﭼﺸﻢ ﺑﻪ ﺟﻬﺎن ﮔﺸﻮد. ﺑﺴﻴﺎر ﺧﻮش روزى و ﻛﻮدﻛﻰ آرام و ﻣﻈﻠﻮم ﺑﻮد.‬ ‫ﻏﻼﻣﺤﺴﻴﻦ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﭘﺪرش - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: در دوران ﻛﻮدﻛﻰ، وﻗﺘﻰ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﻣﻰرﻓﺘﻢ ﻫﻤﺮاه ﻣﻦ ‫ﻣﻰآﻣﺪ؛ وﺿﻮ ﻣﻰﮔﺮﻓﺖ و ﻧﻤﺎز ﻣﻰﺧﻮاﻧﺪ. در ﺣﺪود 9 ﺳﺎﻟﮕﻰ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺧﻮاﻧﺪن ﻧﻤﺎز ﻛﺮد.‬‬ دوره ى اﺑﺘﺪاﻳﻰ راﺑﻪﭘﺎﻳﺎن رﺳﺎﻧﺪ و ﺑﻌﺪ ﺑﺮاى ﻛﻤﻚ ﺑـﻪ ﺧـﺎﻧﻮادهاش ﺗـﺮک ﺗﺤـﺼﻴﻞ ﻧﻤـﻮد. ﺳـﭙﺲ ﺑـﻪ ‫ﻛﺸﺎورزى و ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﺷﻐﻞﺑﻨّﺎﻳﻰ ﭘﺮداﺧﺖ ﺗﺎ ﻛﻤﻚ ﭘﺪرش ﺑﺎﺷﺪ. در ﻛﺎرﻫﺎى ﻛـﺸﺎورزى ﺑـﻪ ﭘـﺪرش و در ‫ﻛﺎرﻫﺎى ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﺎدرش ﻛﻤﻚ ﻣﻰﻛﺮد.‬‬‬ ﺑﻪ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻋﻼﻗﻪ داﺷﺖ. ﺑﻪ ﭘﺪر، ﻣﺎدر، ﺧﻮاﻫﺮ و ﺑﺮادر ﺑﺰرگﺗﺮش و ﻧﻴﺰ ﺑﭽﻪﻫﺎى ﻛﻮﭼﻚﺗﺮ از ‫ﺧﻮدش اﺣﺘﺮام ﻣﻰﮔﺬاﺷﺖ. ﻫﻨﮕﺎم ﺻﺤﺒﺖ ﻛﺮدن ﺑﺎ واﻟﺪﻳﻨﺶ ﺑﺴﻴﺎر آرام ﺳﺨﻦ ﻣﻰﮔﻔـﺖ و ﺻـﺪاﻳﺶ را ‫ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻤﻰﻛﺮد. دوﺳﺖ داﺷﺖ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺧﺎﻧﻮادهاش ﺧﻮﺷﺤﺎل و ﺷﺎد ﺑﺎﺷﻨﺪ.‬‬‬ ‫ﻣﺮﻳﻢ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﺧﻮاﻫﺮ ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: ﺑﻪ ﻛﺘﺎب ﺧﻮاﻧﺪن ﺑﺴﻴﺎر ﻋﻼﻗﻪ داﺷـﺖ و ﻣـﺎ را ﻫـﻢ ﺑـﻪ ‫ﺧﻮاﻧﺪن ﻛﺘﺎب ﺗﺸﻮﻳﻖﻣﻰﻛﺮد. ﺑﺮاى ﻣﻦ ﻛﺘﺎب ﻗﺼﺺ اﻻﻧﺒﻴﺎ ﺧﺮﻳﺪ ﺗﺎ ﺑﺨﻮاﻧﻢ.‬‬ ‫اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ و ﻳﺎ ﺣﺮم ﻣﻄﻬ‪ﺮ اﻣﺎم رﺿﺎ)ع( ﻣﻰرﻓﺖ. ﻛﺘﺎبﻫـﺎى ﺷـﻬﻴﺪ ﻣﻄﻬ‪ـﺮى را ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ‫ﻣﻰﻛﺮد. و ﺑﻴﺸﺘﺮ اوﻗﺎت ﺑﺮاى ﺛﻮاب ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻣﻨﺰل ﺗﺎ ﺣﺮم را ﭘﻴﺎده ﻣﻰرﻓﺖ. ﺧﺎدم اﻓﺘﺨﺎرى ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻮد.‬‬‬‬ ﻣﻌﻤﺎر ﺑﻮد و در ﻋﺮض ﺳﻰ روز در ﻳﻚ روﺳﺘﺎ ﺣﻤﺎم ﺳﺎﺧﺖ.‬ ‫ﺻﻠﻪى رﺣﻢ را ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻰآورد و ﺑﻪ دﻳﺪن اﻗﻮام ﻣﻰرﻓﺖ. ﺣﺘّﻰ ﺑﻪ ﭘﺪر و ﻣﺎدرش ﮔﻮﺷﺰد ﻣﻰﻛﺮد: رﻓﺘﻦ ‫ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪى اﻗﻮام واﺟﺐ اﺳﺖ.‬‬ ‫ﺑﺪون اﻃّﻼع ﻗﺒﻠﻰ ﺑﻪ دﻳﺪ و ﺑﺎزدﻳﺪ اﻗﻮام ﻣﻰرﻓﺖ، ﻣﻰﮔﻔﺖ: دوﺳﺖ ﻧﺪارم ﻛﻪ ﻛﺴﻰ ﺑﻪ زﺣﻤﺖ ﺑﻴﻔﺘﺪ.‬ ﺑﻪ ﻧﻤﺎز او‪ل وﻗﺖ ﺑﺴﻴﺎر اﻫﻤﻴ‪ﺖ ﻣﻰداد. ﻣﻮﻗﻊ ﻧﻤﺎز در ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻮد، اﺑﺘﺪا ﻧﻤﺎز را ﺑﻪﺟﻤﺎﻋـﺖ ﻣـﻰﺧﻮاﻧـﺪ، ‫ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻰآﻣﺪ.‬‬‬‬ ‫ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﺴﺘﺤﺒ‪ﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻘﻴ‪ﺪ ﺑﻮد. ارادت ﺧﺎﺻ‪ﻰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻣﺎم ﺣﺴﻴﻦ)ع( داﺷﺖ و ﻫـﺮ وﻗـﺖ اﺳـﻢ ‫اﻣﺎم ﺣﺴﻴﻦ)ع( را ﻣﻰﺷﻨﻴﺪ، ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺮﻳﻪ ﻣﻰﻛﺮد.‬‬‬‬‬ از اﻓﺮاد دورو و ﻏﻴﺒﺖﻛﻨﻨﺪه ﺑﻴﺰار ﺑﻮد.‬ ﻣﺸﻜﻼت را ﺑﺎ ﺗﻮﻛّﻞﺑﻪ ﺧﺪا و اﻋﺘﻤﺎد ﺑﻪ ﻧﻔـﺲ ﺣـﻞ ﻣـﻰﻛـﺮد. ﻣـﺮﻳﻢ ﺗـﻮﻛّﻠﻰ ﺧـﻮاه - ﺧﻮاﻫﺮﺷـﻬﻴﺪ - ‫ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: زﻣﺎن ﺳﺮﺑﺎزى ﻫﻤﺴﺮم ﺑﻪ ﻣﺎ ﺳﺮ ﻣﻰزد و ﻫﺮ اﺣﺘﻴﺎﺟﻰ ﻛﻪ داﺷﺘﻴﻢ رﻓﻊ ﻣﻰﻛﺮد. ﺑﺮاى ﻣﺎ ﻧﻔﺖ ‫ﻣﻰآورد. ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪﻫﻤﺴﺎﻳﻪﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﻢ دﻋﻮا ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ، او ﭘﺎدرﻣﻴﺎﻧﻰ ﻣﻰﻛﺮد و آنﻫﺎ را آﺷﺘﻰ ﻣﻰداد. در ‫ﻳﻜﻰ از درﮔﻴﺮىﻫﺎ دﺳﺘﺶﺑﺎ ﺷﻴﺸﻪ ﺑﺮﻳﺪه ﺑﻮد؛ وﻗﺘﻰ ﺑﻪ او اﻋﺘﺮاض ﻛﺮدم، ﮔﻔﺖ: ﻓﺮد ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ‫ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ و ﻓﻘﻂﻧﺎﻣﺶ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﺒﺎﺷﺪ.‬‬‬‬‬ ‫ﻧﻈﺮش را ﺑﻪ دﻳﮕﺮان ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻧﻤﻰﻛﺮد. ﺑﻪ اﻳﺪهى دﻳﮕﺮان ﻫﻢ اﺣﺘﺮام ﮔﺬاﺷﺖ.‬ ﻗﺒﻞ از اﻧﻘﻼب در راﻫﭙﻴﻤﺎﻳﻰﻫﺎﺷﺮﻛﺖ و اﻋﻼﻣﻴ‪ﻪ ﭘﺨﺶ ﻣـﻰﻛـﺮد. در راﻫﭙﻴﻤـﺎﻳﻰﻳﻜـﺸﻨﺒﻪ ﺧـﻮﻧﻴﻦ مشهد ‫ﺣﻀﻮر داﺷﺖ.‬‬‬ ‫از رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎزى در زﻣﺎن رژﻳﻢ ﻃﺎﻏﻮت ﺧﻮددارى ﻛﺮد.‬ ﻣﺮﻳﻢ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﺧﻮاﻫﺮ ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: او ﺧﻮدش را وﻗﻒ اﻧﻘﻼب ﻛـﺮده ﺑـﻮد. در ﺗﻈـﺎﻫﺮاتﻫـﺎ ‫ﺣﻀﻮر داﺷﺖ. ﮔﺎﻫﻰ ﻣﺎ را ﻫﻢ ﺑﺎ ﺧﻮدش ﺑﻪ راﻫﭙﻴﻤﺎﻳﻰ ﻣﻰﺑﺮد. ﻣﻰﮔﻔﺖ: ﺑﺮاى اﻧﻘﻼب زن و ﻣﺮد ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﻪ ‫راﻫﭙﻴﻤﺎﻳﻰ ﺑﺮوﻧﺪ و اﻳﻦ اﻧﻘﻼب ﻣﺎل ﻣﺎﺳﺖ و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاى ﭘﻴﺮوزى آن ﺗﻼش ﻛﻨﻴﻢ. ﺑﻪ ﻧﻮارﻫـﺎى ﺳـﺨﻨﺮاﻧﻰ ‫اﻣﺎم ﮔﻮش ﻣﻰداد. ﺣﺪود ﻧﻮد ﻧﻮار ﻣﺬﻫﺒﻰ در ﻣﻨﺰل داﺷﺖ.‬‬‬‬ ﻣﻬﺪى ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: در روز ﻳﻜﺸﻨﺒﻪ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﻛﻪ ﻣﻦ ﺑﺎ ﺑﺮادرم در ﺗﻈـﺎﻫﺮات ﺷـﺮﻛﺖ ﻛـﺮدﻳﻢ، ‫در ﻣﻴﺪان ﺷﻬﺪا ﺗﻴﺮاﻧﺪازى ﺷﺪﻳﺪى ﺑﻮد. ﻣﻦ ﺑﻪ اﻳﺸﺎن ﮔﻔﺘﻢ: ﺗﻴﺮاﻧﺪازى ﺷﺪﻳﺪى اﺳﺖ ﻛﻤـﻰ ﺑـﻪ ﻋﻘـﺐ ‫ﺑﺮﮔﺮدﻳﻢ. وﻟﻰ اﻳﺸﺎن ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﺷﻜﺎﻟﻰ ﻧﺪارد. ﻣﺄﻣﻮران رژﻳﻢ ﺑﺎ ﺗﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﻃﺮف ﻣﺮدم ﺗﻴﺮاﻧﺪازى ﻣـﻰﻛﺮدﻧـﺪ ‫ﻛﻪ ﻛﺸﺘﺎر ﻓﺮاواﻧﻰ در ﭘﻰداﺷﺖ.‬‬‬‬ اﻣﺎم را ﺑﺴﻴﺎر دوﺳﺖ داﺷﺖ. ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ اﻣﺎم از ﭘﺎرﻳﺲ ﺑﻪ ﺗﻬﺮان آﻣﺪﻧﺪ، ﺑﻪ اﺳﺘﻘﺒﺎل اﻣﺎم رﻓﺖ.‬ ‫ﺑﻌﺪ از ﭘﻴﺮوزى اﻧﻘﻼب در ﭘﺎﻳﮕﺎه ﻣﺴﺠﺪ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻓﻌ‪ﺎﻟﻴ‪ﺖ ﻛﺮد و ﺷﺐﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺒـﺎﻧﻰ ﻣـﻰﭘﺮداﺧـﺖ. ﺑـﻪ ‫روﺣﺎﻧﻴﻮن ﻋﻼﻗﻪ داﺷﺖ.‬‬‬‬ ‫ﺑﻌﺪ از ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺑﺴﻴﺞﺟﺰو او‪ﻟﻴﻦ ﻧﻔﺮاﺗﻰ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻋﻀﻮ اﻳﻦ ﻧﻬﺎد ﺷﺪ. در ﺑﺴﻴﺞﺑﻪ ﻃﻮر اﻓﺘﺨـﺎرى و ﻓﻌ‪ـﺎل ‫ﻛﺎر ﻣﻰﻛﺮد. ﺑﻌﺪ از ﻣﺪ‪ﺗﻰ ﺑﻪ ﺳﭙﺎه ﭘﻴﻮﺳﺖ. ﻣﻰﮔﻔﺖ: اﻳﻦ وﻇﻴﻔﻪى ﻣﻦ اﺳـﺖﻛـﻪ در ﺟﻬـﺖ ﭘﻴـﺮوزى ‫اﻧﻘﻼب و اﺳﻼم ﻗﺪﻣﻰﺑﺮدارم.‬‬‬‬‬‬ ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻰ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه در 20 ﺳﺎﻟﮕﻰ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ زﻫﺮا ﺧﻨﺪان - در ﺷﺐ ﻋﻴـﺪ ﻏـﺪﻳﺮﺧﻢ - ﭘﻴﻤـﺎن ازدواج ‫ﺑﺴﺖ. ﺛﻤﺮه ى ازدواج آنﻫﺎ ﺳﻪ ﻓﺮزﻧﺪ اﺳﺖ. ﻋﺒ‪ﺎس در ﺳﺎل 1358، ﻓﺎﻃﻤﻪ در ﺳﺎل 1359 و ﻣﻬـﺪى در ‫ﺳﺎل 1361 ﻣﺘﻮﻟّﺪ ﺷﺪﻧﺪ.‬‬‬‬ ‫ﻏﻼﻣﺤﺴﻴﻦ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﭘﺪر ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: در ﺟﺸﻦ ﻋﺮوﺳﻴﺶ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮد: ﻛـﺴﻰ ﻛـﻒ ﻧﺰﻧـﺪ و ‫ﺳﺮ و ﺻﺪا ﻧﻜﻨﻨﺪ.‬‬ زﻫﺮا ﺧﻨﺪان - ﻫﻤﺴﺮﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: در ﻛﺎرﻫﺎى ﺧﺎﻧﻪ از ﺟﺎرو ﻛﺮدن، ﭘﺬﻳﺮاﻳﻰ ﻣﻴﻬﻤﺎن و ﻧﮕﻬﺪارى ‫از ﺑﭽ‪ﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻛﻤﻚ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ. اﻳﺸﺎن آﺷﭙﺰى را ﻫـﻢ ﻳـﺎد ﮔﺮﻓﺘﻨـﺪﺗـﺎ در ﻣـﺎه ﻣﺤـﺮّم و ﺻـﻔﺮ ﺑـﺮاى ‫ﺳﻴ‪ﺪاﻟﺸﻬﺪا(ع) ﺧﺪﻣﺖ ﻛﻨﻨﺪ. اﺧﻼق ﺧﻮﺑﻰ داﺷﺘﻨﺪ. ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ ﺑﻮدﻧـﺪ. در اﻛﺜـﺮ ﻣﻴﻬﻤـﺎﻧﻰﻫـﺎ اﻳـﺸﺎن از ‫ﻣﻴﻬﻤﺎنﻫﺎ ﭘﺬﻳﺮاﻳﻰ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ؛ ﺣﺘّﻰ اﮔﺮ ﻣﺠﺮوح ﺑﻮدﻧﺪ.‬‬‬‬‬‬ ‫روزى ﻳﻚ ﺑﺎر از ﭘﺪر و ﻣﺎدرش ﺳﺮ ﻣﻰزد و ﺑﻪ دﻳﺪن ﭘﺪر و ﻣﺎدر ﻣﻦ ﻫﻢ ﻣﻰرﻓﺘﻨـﺪ. ﻣـﻰﮔﻔﺘﻨـﺪ: ﻣـﺎدر ‫ﺷﻤﺎ را ﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﻣﺎدر ﺧﻮدم دوﺳﺖ دارم. ﺑﺎ ﻓﺮزﻧﺪاﻧﺶ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﺮﺑﺎن ﺑﻮدﻧﺪ. آنﻫﺎ را ﺑﺎ ﺧـﻮد ﺑـﻪ ﺣـﺮم و ‫ﻧﻤﺎز ﺟﻤﻌﻪ ﻣﻰﺑﺮدﻧﺪ، وﻟﻰ ﺑﭽ‪ﻪﻫﺎرا زﻳﺎد واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻧﻤﻰﻛﺮدﻧﺪ. ﻣﻰﮔﻔﺘﻨﺪ: اﮔﺮ ﺑﻪ ﻣﻦ واﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ، ‫وﻗﺘﻰ ﻛﻪ ﻧﺒﺎﺷﻢ ﺗﻮ را اذﻳ‪ﺖ ﻣﻰﻛﻨﻨﺪ. اﻳﺸﺎن دوﺳﺖ داﺷﺘﻨﺪ ﺑﭽ‪ﻪﻫﺎ را ﻃـﻮرى ﺗﺮﺑﻴـﺖ ﻛﻨﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮاى ‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻪ اﺳﻼم ﺧﺪﻣﺖ ﻛﻨﻨﺪ. ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺠﺎب ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺴ‪ﺎس ﺑﻮدﻧـﺪ. ﺣﺘّـﻰ ﺑـﻪ دﺧﺘـﺮ ‫ﻛﻮﭼﻜﻢ ﻳﺎد داده ﺑﻮدﻧﺪﻛﻪ ا زﻫﻤﺎن ﺳﻦّ ﻛﻢ روﺳﺮى ﺳﺮ ﻛﻨﺪ.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ ‫اﮔﺮ در ﺧﺎرج از ﺧﺎﻧﻪﻧﺎراﺣﺘﻰ داﺷﺖ، وﻗﺘﻰ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻰرﺳﻴﺪ ﻧﺎراﺣﺘﻰ ﺧﻮد را ﭘﻨﻬﺎن ﻣﻰﻛﺮد. در زﻣﺎن ‫ﺟﻨﮓ ﺗﺤﻤﻴﻠﻰ، ﺧﺎﻧﻮادهاش را ﺑﺎ ﺧﻮد ﺑﻪ دزﻓﻮل ﺑﺮد ﺗﺎ در ﻛﻨﺎر ﻫﻢ ﺑﺎﺷﻨﺪ.‬‬ ‫ﺷﺐﻫﺎى ﺟﻤﻌﻪ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮادهاش ﺑﻪ ﺣﺮم ﻣﻰرﻓﺖ و دﻋﺎى ﻛﻤﻴﻞ را در آنﺟﺎ ﻣﻰﺧﻮاﻧﺪ. در ﺷﺐ ﺑﻴـﺴﺖ و ‫ﻳﻜﻢ ﻣﺎه ﻣﺒﺎرک رﻣﻀﺎن اﻓﻄﺎرى ﻣﻰداد و ﺑﻌﺪ ﻣﺮاﺳﻢ اﺣﻴﺎ ﺑﺮﮔﺰار ﻣﻰﻛﺮد.‬‬ زﻫﺮا ﺧﻨﺪان - ﻫﻤﺴﺮﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: اﻳﺸﺎن ﻓﺮدى ﺧﻮش ﻗﻮل ﺑﻮدﻧﺪ. در ﻳﻜﻰ از ﺳﺎلﻫـﺎ در ﺷـﺐ ‫ﺑﻴﺴﺖ و ﻳﻜﻢ ﻣﺎه ﻣﺒﺎرک رﻣﻀﺎن، ﺑﺎ وﺟﻮدى ﻛﻪ اﻓﻄﺎرى داﺷﺘﻴﻢ و ﻫﻢ ﻣﺮاﺳﻢ اﺣﻴﺎ، وﻟﻰ ﭼﻮن اﻳﺸﺎن ﺑﻪ ‫ﻣﻦ و ﺧﻮاﻫﺮﺷﺎن ﻗﻮل داده ﺑﻮدﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺣﺮم ﺑﺒﺮﻧﺪ، در آن ﺷﺐ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻛـﻪ ﺑـﺴﻴﺎر ﺧـﺴﺘﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ، ‫وﻟﻰ ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺣﺮم ﺑﺮدﻧﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﻗﻮﻟﺸﺎن ﻋﻤﻞ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ.‬‬‬‬ ‫ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻰ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه ﻓﺮدى ﺑﻮد ﻛﻪ ﮔﺮاﻳﺸﺎت ﻣﺬﻫﺒﻰ ﻗﻮى داﺷﺖ. در ﻣﺮاﺳﻢ ﺳﻴﻨﻪ زﻧـﻰ ﻣـﺎه ﻣﺤـﺮّم ‫ﺣﻀﻮر ﻣﻰﻳﺎﻓﺖ. از ﺗﻤﺎم اﻗﺸﺎر ﺟﺎﻣﻌﻪ در ﻣﻬﻤﺎﻧﻰ دﻋﻮت ﻣﻰﻛﺮد. در ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﺴﺠﺪ ﻓﻘﻂ ﺑـﺮاى رﺿـﺎى ‫ﺧﺪا و ﺑﺪون رﻳﺎ ﻛﻤﻚﻣﻰﻛﺮد.‬‬‬ ‫از ﺧﺼﻮﺻﻴ‪ﺎت ﺑﺎرز او اﻳﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺎرى از دﺳﺘﺶ ﺑﺮ ﻣﻰآﻣﺪ ﺑﺮاى دﻳﮕﺮان اﻧﺠﺎم ﻣﻰداد؛ ﺣﺘﻰ اﮔـﺮ ‫ﻛﺴﻰ ﺑﻪ او ﺑﺪى ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ.‬‬‬‫ﺑﺎ ﺷﺮوع ﺟﻨﮓ ﺗﺤﻤﻴﻠﻰﺑﺮاى ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ اﺳﻼم و ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎن اﻣﺎم ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪﻫﺎى ﺣﻖ ﻋﻠﻴﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﺷﺘﺎﻓﺖ.‬ ﺑﺮادر ﺷﻬﻴﺪ ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: اﻳﺸﺎن در ﺟﻨﮓ ﺑﺴﻴﺎر ﻓﻌ‪ﺎل ﺑﻮد. ﻣﻦ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﭘﺪر و داﻣﺎدﻣﺎن در ﺟﺒﻬﻪ ﺑﻮدﻳﻢ ‫و ﭼﻮن ﻛﺴﻰ ﻧﺒﻮد ﻛﻪﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻰ ﺧﺎﻧﻮاده را ﺑﺮﻋﻬﺪه ﺑﮕﻴﺮد، ﻗﺮار ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺑﻮدﻳﻢ ﻛﻪ ﻧﻮﺑﺘﻰ ﻳﻜﻰ از ﻣـﺎ دو ‫ﻧﻔﺮ در ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ آﻣﺪن دﻳﮕﺮى آن ﻓﺮد ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪ ﺑﺮود. در ﻳﻜﻰ از ﻣﺮﺧّﺼﻰﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﻦ آﻣـﺪم، دﻳـﺪم ‫اﻳﺸﺎن ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪ رﻓﺘﻪاﻧﺪ. وﻗﺘﻰ ﺑﻪ اﻳﺸﺎن ﮔﻔﺘﻢ: ﭼﺮا ﺑـﻪ ﺟﺒﻬـﻪ رﻓﺘﻨـﺪ و در ﺧﺎﻧـﻪ ﻧﺎﻳـﺴﺘﺎدﻳﺪ؟ ﮔﻔﺘﻨـﺪ: ‫ﺧﺪاوﻧﺪ ﻫﺴﺖ و در ﺟﺒﻬﻪﺑﻪ ﻣﺎ اﺣﺘﻴﺎج ﺑﻴﺸﺘﺮى اﺳﺖ.‬‬‬‬‬‬‫در ﻋﻤﻠﻴ‪ﺎتﻫﺎى ﺑﺪر، ﺧﻴﺒﺮ، ﺛﺎﻣﻦ اﻻﺋﻤﻪ(ع) و ﻓﺎو ﺣﻀﻮر داﺷـﺖ. ﻣـﺴﺌﻮل ﮔﺮوﻫـﺎن، ﻣﻌـﺎون ﮔـﺮدان، و ‫ﻓﺮﻣﺎﻧﺪهى ﮔﺮدان ﺑﻮد. ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻰ ﮔﺮدان اﻟﺤﺪﻳﺪ از ﺗﻴﭗ 21 اﻣﺎم رﺿﺎ(ع) را ﺑﺮﻋﻬﺪه داﺷﺖ.‬‬‬ ﻏﻼﻣﺤﺴﻴﻦ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﭘﺪر ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: او ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮد وﻟﻰ ﺑﻪ ﻣﺎ ﭼﻴﺰى ﻧﻤﻰﮔﻔﺖ. وﻗﺘﻰ از ‫او ﺳﺆال ﻣﻰﻛﺮدم: در ﺟﺒﻬﻪ ﭼﻪ ﻛﺎره ﻫﺴﺘﻰ؟ ﻣﻰﮔﻔﺖ: ﻣﻦ در ﺟﺒﻬﻪ ﺑﺴﻴﺠﻰ ﻫﺴﺘﻢ.‬‬ زﻫﺮا ﺧﻨﺪان - ﻫﻤﺴﺮﺷﻬﻴﺪ - ﻧﻘﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ: اﻳﺸﺎن وﻗﺘﻰ از ﺟﺒﻬﻪ ﺑﺮﻣﻰﮔﺸﺘﻨﺪ، از ﺟﻨﮓ ﭼﻴﺰى ﺑﺮاى ‫ﻣﺎ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﻤﻰﻛﺮدﻧﺪ، ﺣﺘّﻰ ﺳﻤﺘﺸﺎن را در ﺟﺒﻬﻪ ﺑﻪ ﻣﺎ ﻧﻤﻰﮔﻔﺘﻨﺪ.‬‬ ﻋﻠﻰ اﺻﻐﺮ ﺧﻨﺪان - ﺑﺮادر ﺧﺎﻧﻢ ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: ﺷﻬﻴﺪ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه رﻳﺎ ﻛﺎر ﻧﺒﻮد. ﺗﺎ زﻣـﺎن ﺷـﻬﺎدت ‫ﻣﺎ ﻧﻤﻰداﻧﺴﺘﻴﻢ ﻛﻪ اﻳﺸﺎن ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮدﻧﺪ. در ﺟﺒﻬﻪ دو - ﺳﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻣﺠﺮوح ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ. وﻗﺘﻰ ﺑﻪ اﻳـﺸﺎن ‫ﻣﻰﮔﻔﺘﻢ: ﺷﻤﺎ دﻳﻨﺖ را ادا ﻛﺮدى ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪ ﻧﺮوﻳﺪ. ﻣﻰﮔﻔﺘﻨﺪ: اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺣﺪ‪ و ﻣﺮز ﻧﺪارد.‬‬‬‬ ﻋﺒ‪ﺎس ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﻓﺮزﻧﺪ ﺷﻬﻴﺪ - ﻧﻘﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ: اﻳﺸﺎن ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻮاﺿـﻊ و ﻓـﺮوﺗﻦ ﺑـﻮد. ﺣﺘـﻰ ﺑـﺮاى ‫ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ دورﺑﻴﻦﻗﺮار ﻧﻤﻰﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و دوﺳﺖ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ در ﻛﺎرى ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻰدﻫﻨﺪ ﻛﻮﭼﻚﺗﺮﻳﻦ ‫ﻏﺸّﻰ وارد ﺷﻮد.‬‬‬‬ ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺠﺎع و ﻧﺘﺮس ﺑﻮد. ﺑﺎ آر ﭘﻰ - ﺟﻰ ﺗﺎﻧﻚﻫﺎى دﺷﻤﻦ را ﻣﻨﻬﺪم ﻣﻰﻛﺮد.‬ ‫در ﻛﺎرﻫﺎى ﺳﺨﺖ و ﻣﺸﻜﻞﻫﻤﻴﺸﻪ ﭘﻴﺸﻘﺪم ﺑﻮد. ﺑﺎ دﻳﮕﺮان ﻣﺸﻮرت ﻣﻰﻛﺮد و ﻧﻈـﺮ دﻳﮕـﺮان را ﺟﻮﻳـﺎ ‫ﻣﻰﺷﺪ.‬‬ ‫او ﺑﺮاى ﺟﺒﻬﻪ ﻧﻴﺮو ﺟﻤﻊ ﻣﻰﻛﺮد. ﻣﺮﻳﻢ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﺧﻮاﻫﺮ ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: ﺷﻬﻴﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ وﻗـﺘﺶ ‫را در ﺟﺒﻬﻪ ﺳﺮ ﻣﻰﻛﺮد. و ﺧﻴﻠﻰ ﻛﻢ ﺑﻪ ﻣﺮﺧّﺼﻰ ﻣﻰآﻣﺪ. ﺑﻪ اﻳﺸﺎن ﮔﻔﺘﻢ: ﻣﺮدم ﻣﻰﮔﻮﻳﻨـﺪ: ﭼـﺮا ﺑـﺮادر ‫ﺷﻤﺎ ﻣﺪام در ﺟﺒﻬﻪ اﺳﺖ؟ اﻳﺸﺎن ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻫﺪف ﻣﺎ رﺿﺎﻳﺖ ﺧﺪاوﻧﺪ اﺳﺖ و ﺷﻤﺎ ﺑﻪ ﺣﺮف ﻣـﺮدم اﻫﻤﻴ‪ـﺖ ‫ﻧﺪﻫﻴﺪ، ﺑﻠﻜﻪ ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪﻛﻤﻚ ﻛﻨﻴﺪ.‬‬‬‬‬ زﻫﺮا ﺧﻨﺪان - ﻫﻤﺴﺮﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: اﻳﺸﺎن دﻳﮕﺮان را ﺑﺮاى رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪ دﻋﻮت ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ، ﭘـﺪر ‫و ﭘﺴﺮداﺋﻴﺸﺎن را ﻫﻢﺑﺎ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪ ﺑﺮدﻧﺪ. ﻣﻰﮔﻔﺘﻨﺪ: اﮔﺮ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪ ﻧﺮوﻳﻢ، ﭘﺲ ﭼﻪ ﻛﺴﻰ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ‫ﺟﺒﻬﻪ ﺑﺮود؟‬‬‬ ‫ﻋﺒ‪ﺎس ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﻓﺮزﻧﺪ ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﭘﺪرم از ﺟﺒﻬﻪ ﺑﺮﻣﻰﮔـﺸﺘﻨﺪ، ﻣـﻦ در ﻛﻮﭼـﻪ ‫ﺑﺎزى ﻣﻰﻛﺮدم و اﻳﺸﺎن از ﭘﺸﺖ ﺳﺮ، ﭼﺸﻢﻫﺎى ﻣﺮا ﻣﻰﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﻣﻦ ﮔﺮﻣﻰ دﺳﺖﻫﺎى اﻳـﺸﺎن را ﺣـﺲ ‫ﻣﻰﻛﺮدم. ‫اﻳﺸﺎن ﭼﻴﺰى از ﺟﺒﻬﻪﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﻤﻰﻛﺮدﻧﺪ. ﺣﺘّﻰ در ﺧﻮاب ﻣـﻰﺟﻨﮕﻴﺪﻧـﺪ و ﺧـﻮاب ﺟﺒﻬـﻪ و ﺟﻨـﮓ را ‫ﻣﻰدﻳﺪﻧﺪ. اﻳﺸﺎن ﻧﻤﺎدى از ﺟﺒﻬﻪ و ﺟﻨﮓ ﺑﻮدﻧﺪ. در اﻳﻦﺟﺎ اﺣﺴﺎس دﻟﻤﺮدﮔﻰ و ﻛﺴﺎﻟﺖ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ.‬‬‬‬‬‬ ‫ﻫﺮ دﻓﻌﻪ ﻛﻪ از ﺟﺒﻬﻪﺑﺮ ﻣﻰﮔﺸﺖ، ﻣﻰﮔﻔﺖ: ﺟﺒﻬﻪ ﺣﺎل و ﻫﻮاى دﻳﮕﺮى دارد، زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺧّـﺼﻰ ‫ﻣﻰآﻳﻢ ﮔﻮﻳﻰ از ﺧﺪا دور ﻣﻰﺷﻮم.‬‬ وﻗﺘﻰ اﻃﺮاﻓﻴﺎن ﺑﻪ او ﻣﻰﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﻪ ﺣﺪ‪ ﻛﺎﻓﻰ ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪ رﻓﺘﻪاﻳﺪ، دﻳﮕﺮ ﺑﺲ اﺳﺖ. ﻣـﻰﮔﻔﺘﻨـﺪ: دﻓـﺎع از ‫دﻳﻦ واﺟﺐ اﺳﺖ. ﻣﺎ در زﻣﺎن اﻣﺎم ﺣﺴﻴﻦ(ع) ﻧﺒﻮدﻳﻢ ﻛﻪ ﺑﻪ آن اﻣﺎم ﻛﻤﻚ ﻛﻨﻴﻢ، ﺣﺎﻻ وﻗﺖ ﻋﻤﻞ ﻛﺮدن ‫اﺳﺖ.‬‬‬‬ ارزوى ﭘﻴﺮوزى اﺳﻼم را داﺷﺖ. ﻣﻰﮔﻔﺖ: ﺑﺎ اﻳﻦ ﻧﻈﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ دارﻳﻢ، ﺣﺘﻤﺎً ﺑﻪ اﻳﻦ ﺣﻘﻴﻘﺖ دﺳﺖ ﭘﻴﺪا ‫ﻣﻰﻛﻨﻴﻢ.‬‬ در ﺟﺒﻬﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺎر ﻣﺠﺮوح ﺷﺪ؛ ﻳﻚﺑﺎر از ﻧﺎﺣﻴﻪى دﺳﺖ و ﺑﺎر دﻳﮕﺮ در ﻋﻤﻠﻴ‪ﺎت ﺧﻴﺒﺮ از ﻧﺎﺣﻴﻪى ﭘﺎ.‬‬ ‫زﻫﺮا ﺧﻨﺪان - ﻫﻤﺴﺮﺷﻬﻴﺪ - ﻧﻘﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ: زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ اﻳﺸﺎن از ﻧﺎﺣﻴﻪى ﭘـﺎ ﻣﺠـﺮوح ﺑﻮدﻧـﺪ، ﻳﻜـﻰ از ‫اﻗﻮام دور ﻣﺎ ﺷﻬﻴﺪﺷﺪه ﺑﻮد ﻛﻪ ﺷﻬﻴﺪ در آن ﻣﺮاﺳﻢ ﺑﺎ ﭘﺎى ﻣﺠﺮوح از ﻣﻬﻤﺎنﻫﺎ ﭘﺬﻳﺮاﻳﻰ ﻣﻰﻛﺮدﻧﺪ.‬‬

‫ﻣﺮﻳﻢ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﺧﻮاﻫﺮ ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ اﻳﺸﺎن ﻣﺠـﺮوح ﺑﻮدﻧـﺪ، ﻣـﻦ ﺑـﺴﻴﺎر ﻧﺎراﺣـﺖ ‫ﺑﻮدم. اﻳﺸﺎن ﺑﻪ ﻣﻦﮔﻔﺘﻨﺪ: ﭼﺮا ﻧﺎراﺣﺖ ﻫﺴﺘﻴﺪ؟ ﻣﻦ ﻛﻪ ﻫﻨﻮز ﺷﻬﻴﺪ ﻧﺸﺪهام. ﺷﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ آﻣﺎدﮔﻰ ﺷﻬﺎدت ‫ﻣﺮا داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ.‬‬‬ ‫ﻣﻬﺪى ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه ﻧﻘﻞﻣﻰﻛﻨﺪ: ﺑﻌﺪ از ﻋﻤﻠﻴ‪ﺎت ﻗﺎدر ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻦﺧﺒﺮ دادﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮادرم ﻣﺠـﺮوح ‫ﺷﺪه و در ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﺑﺴﺘﺮى اﺳﺖ. ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻳﺪن اﻳﺸﺎن رﻓﺘﻢ، ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺘﻨﺪ: ﺑﻪ دﻛﺘـﺮ ﺑﮕﻮﻳﻴـﺪ ‫ﺑﻌﺪ از ﮔﭻ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭘﺎﻳﻢﻣﺮا از ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻣﺮﺧّﺺ ﻛﻨﺪ. ﺑﻌﺪ از راﺿﻰ ﻛﺮدن ﭘﺰﺷﻚ ﺑﺮاى ﻣﺮﺧّﺺ ﻛـﺮدن ‫اﻳﺸﺎن، ﺑﻪ ﻣﻨﺰل آﻣﺪﻳﻢﻛﻪ ﺑﻌﺪ از ﭼﻨـﺪ روز ﻣـﻰﺧﻮاﺳـﺘﻨﺪ ﮔـﭻ ﭘﺎﻳـﺸﺎن را ﺑﺒﺮﻧـﺪ و ﺑـﻪ ﺟﺒﻬـﻪ ﺑﺮوﻧـﺪ.‬‬‬‬‬ ﻣﻰﮔﻔﺘﻨﺪ: ﻣﻦ ﻃﺎﻗﺖ ﻣﺎﻧﺪن در اﻳﻦ ﺟﺎ را ﻧﺪارم. ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺮﭼـﻪ زودﺗـﺮ ﺑـﻪ ﺟﺒﻬـﻪ ﺑـﺮوم. ﻛـﻪ ﺑﻌـﺪ ﮔـﭻ را ‫ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ و ﺑﻪﺟﺒﻬﻪ اﻋﺰام ﺷﺪﻧﺪ.‬‬ ﻋﺒ‪ﺎس ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﻓﺮزﻧﺪ ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: ﺧﻴﻠﻰ از ﺧﺼﻮﺻﻴ‪ﺎت اﺧﻼﻗـﻰ ﻛـﻪ ﻣـﻦ دارم ﻧﺘﻴﺠـﻪى ‫ﺗﺮﺑﻴﺖ درﺳﺖ و رﻓﺘﺎر ﭘﺪرم اﺳﺖ. ﻣﻦ ﻗﻠّﻜﻰ داﺷﺘﻢ ﻛﻪ ﭘﺮ ﺷﺪه ﺑﻮد، اﻳﺸﺎن ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺘﻨﺪ: اﮔـﺮ دوﺳـﺖ ‫دارى اﻳﻦ ﻗﻠّﻚ را ﺑﻪ رزﻣﻨﺪﮔﺎن ﺗﻘﺪﻳﻢ ﻛﻦ. و ﻣﻦ ﻫﻢ ﻗﺒﻮل ﻛﺮدم و ﺑﺎ اﻳﺸﺎن ﺑﻪ ﺳـﭙﺎه رﻓـﺘﻢ و ﻗﻠّﻜـﻢ را ‫ﺗﻘﺪﻳﻢ رزﻣﻨﺪﮔﺎن ﻛﺮدم. ﭘﺪرم و ﭼﻨـﺪ ﺗـﺎ از دوﺳﺘﺎﻧـﺸﺎن ﻣـﺮا ﺑـﺴﻴﺎر ﺗـﺸﻮﻳﻖ ﻛﺮدﻧـﺪ. اﻳـﺸﺎن ﻣـﺮا ﺑـﻪ ‫راﻫﭙﻴﻤﺎﻳﻰﻫﺎ ﻣﻰﺑﺮدﻧﺪ.‬‬‬‬‬‬‬ ‫ﭘﺪرم ﭼﻪ در ﻧﺎﻣﻪ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﻰﮔﻔﺘﻨﺪ: درﺳﺖ را ﺑﺨﻮان و ﻣﻮاﻇـﺐ ﻣـﺎدرت ﺑـﺎش و ‫ﺳﻌﻰ ﻛﻦ ﻳﻚ ﺑﺴﻴﺠﻰ ﻣﺨﻠﺺﺑﺎﺷﻰ.‬‬ آرزوى ﺷﻬﺎدت را داﺷﺖ و ﻣﻰﮔﻔﺖ: اﻛﺜﺮ دوﺳﺘﺎﻧﻢ ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺪهاﻧﺪ وﻟﻰ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت ﻧﺮﺳﻴﺪهام.‬ ‫ﻣﺮﻳﻢ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: وﻗﺘﻰ ﺑﺮادرم ﺑﻪ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻰرﻓﺖ ﻣﺎدرم ﺑـﺮاى ﺳـﻼﻣﺘﻰ آنﻫـﺎ ﺑـﺴﻴﺎر ﻧـﺬر ‫ﻣﻰﻛﺮد. ﺷﻬﻴﺪ ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺎراﺣﺖ ﻣﻰﺷﺪ و ﻣﻰﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت ﻧﻤﻰرﺳﻢ، ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻳﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ‫ﺷﻤﺎ ﻧﺬر ﻣﻰﻛﻨﻴﺪ. اﮔﺮﻣﺮا دوﺳﺖ دارﻳﺪ، ﻛﻤﺘﺮ ﻧﺬر ﻛﻨﻴﺪ ﺗﺎ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺷﻬﺎدت ﺑﺮﺳﻢ. آﺧﺮﻳﻦ ﺑـﺎرى ﻛـﻪ ﺑـﻪ ‫ﺟﺒﻬﻪ رﻓﺖ، ﻗﺒﻞ از اﻋﺰام ﺑﻪ ﺣﺮم ﻣﻄﻬ‪ﺮ اﻣﺎم رﺿﺎ(ع) رﻓﺖ و در ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﺿـﺮﻳﺢ اﻣـﺎم رﺿـﺎ(ع) اﻳـﺴﺘﺎد و ‫ﮔﻔﺖ: ﻳﺎ اﻣﺎم رﺿﺎ(ع)، ﻣﻦ آرزوى ﺷﻬﺎدت را دارم، ﭘﺲ ﺣﺎﺟﺖ ﻣﺮا ﺑﺮآورده ﺳﺎز.‬‬‬‬‬‬ ﻋﺒ‪ﺎس ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﻓﺮزﻧﺪ ﺷﻬﻴﺪ - ﻧﻘﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ: آﺧﺮﻳﻦ ﺑﺎرى ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺟﺒﻬـﻪ رﻓﺘﻨـﺪ، اﻳـﺸﺎن ﺗﻤـﺎم ‫ﻓﺎﻣﻴﻞ را دﻋﻮت ﻛﺮدﻧﺪ و آن ﺷﺐ ﺑﺴﻴﺎر ﻋﻜﺲ ﮔﺮﻓﺘﻴﻢ. ﻋﻜﺴﻰ ﻛﻪ از آن ﺷﺐ از ﭘﺪرم ﺑـﻪ ﻳﺎدﮔـﺎر دارم ‫ﺣﺎﻛﻰ از آن اﺳﺖ ﻛﻪﮔﻮﻳﻰ اﻳﺸﺎن ﻣﻰداﻧﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ دﻓﻌﻪ ﺣﺘﻤﺎً ﺷﻬﻴﺪ ﻣﻰﺷﻮﻧﺪ.‬‬‬‬ ﻣﺮﻳﻢ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﺧﻮاﻫﺮ ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: ﻗﺒﻞ از آﺧﺮﻳﻦ اﻋﺰاﻣﺶ ﻋﻜﺲ ﮔﺮﻓـﺖ و ﺑـﻪ ﻫﻤـﺴﺮش ‫ﮔﻔﺖ: اﮔﺮ ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺪم اﻳﻦ ﻋﻜﺲ را روى ﺧﺎﻛﻢ ﺑﮕﺬارﻳﺪ. او ﺣﺘّﻰ ﮔﻠﺪان ﺑﺮاى ﻛﻨﺎر ﻋﻜﺴﺶ ﻫـﻢ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ‫ﺑﻮد. ﻣﺎدرم ﻗﺒﻞ از ﺷﻬﺎدت ﺑﺮادرم ﺧﻮاب دﻳﺪه ﺑﻮد ﻛﻪ ﺳﻴ‪ﺪى اﻳﺸﺎن را ﻣﺎدر ﺷﻬﻴﺪﺧﻄـﺎب ﻣـﻰﻛﻨـﺪ و ‫ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: ﺧﺪاوﻧﺪ ﺑﻪﺷﻤﺎ ﺻﺒﺮ دﻫﺪ. و ﻣﺎدرم ﺑﺮﺧﻼف ﻧﻈﺮ ﻣﺎ، در زﻣـﺎن ﺷـﻬﺎدت ﺑـﺮادرم ﺑـﺴﻴﺎر ﺻـﺒﻮر ‫ﺑﻮدﻧﺪ. ﺷﺒﻰ ﻛﻪ ﺟﻨﺎزهى ﺷﻬﻴﺪ را آوردﻧﺪ، ﺧﻮاب دﻳﺪم ﻛﻪ ﺷﻬﻴﺪ ﺑﺎ ﻟﺒﺎﺳـﻰ ﻣﺮﺗّـﺐ و ﺑـﺴﻴﺎر ﺧﻮﺷـﺤﺎل ‫ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﻣﻦ ﮔﻔﺘﻨﺪ: از ﻣﻬﻤﺎنﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻰ ﭘﺬﻳﺮاﻳﻰ ﻛﻨﻴﺪ. و ﻣﻦ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧﻮاﺳﺘﻪى اﻳﺸﺎن ﻋﻤﻞ ﻛﺮدم.‬‬‬‬‬‬‬ ﻫﻤﺴﺮ ﺷﻬﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻳﻜﻰ از ﻫﻤﺮزﻣﺎﻧﺶ ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺐ ﻋﻤﻠﻴ‪ﺎت ﺧﻮاب ﻣﻰﺑﻴﻨﺪ ﻛـﻪ ﺳـﻴ‪ﺪى ‫او را ﺑﺎ ﺧﻮد ﻣﻰﺑﺮد. او ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: ﻣﺮا ﻛﺠﺎ ﻣﻰﺑﺮﻳﺪ؟ ﻣﺎ ﻋﻤﻠﻴ‪ﺎت دارﻳﻢ و ﺑﺎﻳﺪ در اﻳﻦ ﺟﺎ ﺑﺎﺷﻢ. آن آﻗﺎ ﺑﻪ او ‫ﻣﻰﮔﻮﻳﻨﺪ: ﺗﻮ ﺗﻤﺎم ﻛﺎرﻫﺎﻳﺖ را اﻧﺠﺎم دادهاى و ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻣﻦ ﺑﻴﺎﻳﻰ. ﻛﻪ ﺷﻬﻴﺪ ﺑﻪ دوﺳﺘﺎﻧﺶ ﻣﻰﮔﻮﻳـﺪ: ﻣـﻦ ‫در اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴ‪ﺎت ﺷﻬﻴﺪ ﻣﻰﺷﻮم.‬‬‬‬‬‬‬‬ ‫ﻏﻼﻣﺤﺴﻴﻦ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﭘﺪر ﺷﻬﻴﺪ - ﻧﻘﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ: او ﻳﻘﻴﻦ داﺷﺖ ﻛﻪ ﺷﻬﻴﺪ ﻣﻰﺷﻮد. او ﻓﺮﻣﺎﻧـﺪهى ‫ﮔﺮدان ﺑﻮد و ﻣﻦ راﻧﻨﺪهى ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮدم. ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع ﻋﻤﻠﻴ‪ﺎت ﻣﺎ ﺑﺎ ﭘﺴﺮداﻳﻰ ﺷﻬﻴﺪ و ﺑﺎﺟﻨـﺎﻗﻢ ﻋﻜـﺲ ‫ﮔﺮﻓﺘﻴﻢ. در ﻫﻨﮕﺎم ﻧﻤﺎز ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﭼﻬﺎرﺻﺪ ﻧﻔﺮ از ﻧﻴﺮوﻫﺎﻳﺶ ﻧﻤﺎز ﺧﻮاﻧﺪ و ﺑﻌﺪ ﮔﻔﺖ: ﭼﺮاغﻫﺎ را ﺧﺎﻣﻮش ‫ﻛﻨﻴﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻫﻢ وداع ﻛﻨﻴﻢ؛ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﺒﻰ ﻛﻪ اﻣﺎم ﺣﺴﻴﻦ(ع) ﺑﺎ ﻳﺎراﻧﺶ وداع ﻛـﺮد. اﻣـﺸﺐ ﺷـﺐ ﻋﻤﻠﻴ‪ـﺎت ‫اﺳﺖ و اﻣﻜﺎن دارد ﻋﺪ‪هاى از ﺷﻤﺎ ﺷﻬﻴﺪ ﺷﻮﻳﺪ ﭘﺲ اﮔـﺮ ﻧﻤـﻰﺧﻮاﻫﻴـﺪ ﻛـﻪ ﺷـﻬﻴﺪﺷـﻮﻳﺪ ﻣـﻰﺗﻮاﻧﻴـﺪ ‫ﺑﺮﮔﺮدﻳﺪ. او اﺑﺘﺪا ﺑﺎ اﻣﺎم ﺟﻤﻌﻪى اﻫﻮاز وداع ﻛﺮد ﻛﻪ در ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن اﻋﻼم ﻛﺮدﻧـﺪ: وداع ﻓﺮﻣﺎﻧـﺪه ﺑـﺎ اﻣـﺎم ‫ﺟﻤﻌﻪ. و ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﻣﻦ وداع ﻛﺮد ﻛﻪ اﻋﻼم ﺷﺪ: وداع ﻓﺮﻣﺎﻧﺪه ﺑﺎ ﭘﺪرش. ﺑﻌﺪ ﺳﻮﺋﻴﭻ ﻣﺎﺷﻴﻦ را از ﻣﻦ ﮔﺮﻓـﺖ ‫و ﮔﻔﺖ: ﺷﻤﺎ ﻧﻴﺎﻳﻴﺪ، ﻋﺪ‪ه ﻣﺎ زﻳﺎد اﺳﺖ. ﻛﻪ او در ﻫﻤﺎن ﻋﻤﻠﻴ‪ﺎت ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺪ.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ ‫ﺣﺴﻴﻦ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه در ﺗﺎرﻳﺦ 21/11/1364 در ﺟﺒﻬﻪى ﺧﺮّﻣﺸﻬﺮ ﺑﺮ اﺛـﺮ اﺻـﺎﺑﺖ ﺗـﺮﻛﺶ ﺑـﻪ ﺳـﺮ ﺑـﻪ ‫درﺟﻪى رﻓﻴﻊ ﺷﻬﺎدت ﻧﺎﻳﻞﮔﺮدﻳﺪ. و ﭘﻴﻜﺮ ﻣﻄﻬ‪ﺮش ﭘﺲ از اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻪﻣﺸﻬﺪ در ﺑﻬـﺸﺖ رﺿـﺎ(ع) دﻓـﻦ‫ﮔﺮدﻳﺪ.‬‬‬‬ ﻣﺮﻳﻢ ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﺧﻮاﻫﺮ ﺷﻬﻴﺪ - ﻣﻰﮔﻮﻳﺪ: ﺑﻌﺪ از ﺷﻬﺎدت اﻳﺸﺎن، ﻫﺮ ﺧﻮاﺳـﺘﻪاى ﻛـﻪ داﺷـﺘﻢ، در ‫ﺧﻮاب ﺧﻮاﺳﺘﻪام را ﺑﺮآورده ﻣﻰﻛﺮد. زﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺑﺎردار ﺑﻮدم و ﻣﺎه ﻣﺒﺎرک رﻣﻀﺎن، ﺑﺴﻴﺎر ﺗﺸﻨﻪ ﺑـﻮدم ﻛـﻪ ‫در ﺧﻮاب او ﻳﻚ ﻟﻴﻮان آب ﺧﻨﻚ ﺑﻪ ﻣﻦ داد.‬‬‬ ﻋﺒ‪ﺎس ﺗﻮﻛّﻠﻰ ﺧﻮاه - ﻓﺮزﻧﺪ ﺷﻬﻴﺪ - ﻧﻘﻞ ﻣﻰﻛﻨﺪ: ﭘﺪرم در ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ زﻧﺪﮔﻴﻢ ﻣﺮا ﻛﻤﻚ ﻣﻰﻛﻨﻨـﺪ. ‫اﮔﺮ ﻣﺸﻜﻠﻰ داﺷﺘﻢ ﺧﻮاب اﻳﺸﺎن را ﻣﻰدﻳﺪم و ﻣﺸﻜﻠﻢ ﺣﻞّ ﻣﻰﺷﺪ. ﺣﺘّـﻰ در ﻣـﻮرد ازدواج، ﺗﺤـﺼﻴﻞ و ‫ﺷﻐﻠﻢ، اﻳﻤﺎن دارم اﺑﺘﺪا ﻟﻄﻒ و ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺧﺪاوﻧﺪ و ﺑﻌﺪ ﺗﻮﺟﻬ‪ﺎت ﭘﺪرم ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎل ﻣﻦ ﻣﻰﺷﻮد‬‬‬‬‬

خاطرات

• یکی از دوستان پدرم توصیف می کرد: که در عملیات والفجر 8 پدرت تصمیم گرفت یکی از سدهای عراقی که بیشترین حمله هم از آن سد انجام می شد را بشکنند و راه را باز کند. ایشان برخاست و به سمت سد حرکت کرد که گلوله آرپی جی به ایشان اصابت نمود و به درجه رفیع شهادت نائل گشت. • شهید توکلی خواه در ابتدای عملیات والفجر 8 به شهادت رسیدند. جنازه ایشان چند روزی مفقود بود. تا اینکه بچه ها ایشان را دیده بودند. پس از شناسایی به عقب فرستاده بودند. • چند روز آخرین دفعه ای که قرار بود به جبهه بروند، مهمان داشتیم. برادران و خواهران شهید منزل ما بودند. در همان مجلس چندین عکس گرفته شد. یک روز یکی از همان عکس ها که عکس خود او بود برداشت و گفت: این عکس را بدهیم بزرگ کنند برای وقتی که شهید شدم عکس داشته باشید. من گفتم: شما وقتی بیکار می شوید چه حرفهایی می گویید. • یکبار که به دلیل مجروحیت زیاد از منطقه به منزل آمده بود. مادرم به دیدنش آمد تا مادرم آمد ایشان به نشانه ادب در رختخواب نیم خیز شدند. مادرم پرسید چه شده؟ حسین آقا گفت: چیزی نیست جراحت کمی برداشته ام. مادرم گفت: آخر تو خود را ناقص کردی . من اینقدر نذر کرده ام که شما سالم برگردید. ایشان مادرم را قسم دادند که دوباره نذر نکنی من عاشق شهادت هستم. • دختر کوچکش 3 ساله بود که ما مهمانی به خانة شان رفتیم. برادر بزرگترش او را زده بود . به من گفت : عمه نگاه کن من را زدند اگر بابا بیاید به او می گویم . همانجا قلب من لرزید و به من الهام شد که برادرم شهید شده است . • روز قبل از یکشنبه خونین تصمیم گرفتیم که فردا همگی به راهپیمایی برویم. سحر بلند شدیم سحری خوردیم تصمیم گرفتیم که روزه بگیریم تا اگر در راهپیمایی شهید شدیم با دهان روزه شهید شویم. فردا باهم به آنجا رفتیم و همان روز بود که مردم به سربازها گل هدیه می دادند. • ایشان هفت سال بیشتر نداشت که یک شب در ماه مبارک رمضان گفت : من باید فردا را روزه بگیرم . ما برای خوردن سحری او را بیدار نکردیم و آن روز برای اینکه یادش نرود که روزه است خود را در اتاقی محبوس کرد. • یک روز من و برادرم در حیاط ایستاده بودیم آمبولانس به داخل کوچه ما آمد و روبروی منزل ما ایستاد و من به برادر گفتم:پدر است گفت:نه تزدیکترکه شد دیدم بله!پدرم است گفتم:چرا پایتان را گچ بسته اند.گفت:در جبهه تیر خورده است. • قبل از انقلاب شهید بنایی می کرد و شب هنگامی که از کار برمی گشت به مغازه می آمد و مرا جهت استراحت به خانه می فرستاد. می گفتم: شما خسته هستید از صبح سر کار بوده اید بروید استراحت کنید. ایشان می گفت: نه من نمی روم. حاضر نیستم که شما بیدار باشید و کار کنید و من استراحت کنم. ایشان دائماً به ما کمک می کرد. • وقتی مجروح شد او را به منزل آوردند. بعد از دو هفته حالش بهتر شد گفت: من می خواهم به جبهه بروم گفتم: برادر شما باشید من می روم. گفت: نه وجود من آنجا بسیار لازمتر است. • زمانیکه جنگ شروع شد به واسطه مریضی مادرم قرار شد شش ماه من به جبهه بروم و حسین علی پشت جبهه باشد و شش ماه هم حسین علی به خط برود و من پشت جبهه باشم. وقتی من از جبهه برگشتم دیدم حسین علی به جبهه رفته است. بعد از اتمام مرخصی به جبهه رفتم و حسین علی را آنجا پیدا کردم گفتم: مگر قول ندادی که تا برنگردی به جبهه نمی آیی. گفت: قول دادم ولی نتوانستم پشت جبهه دوام بیاورم. • یک بار من به ایشان گفتم: حالا که پایت مجروح شده است و راه رفتن برای شما مشکل می باشد خوب در پشت جبهه به فعالیت بپردازد ایشان گفتند نه وجود من در جبهه مورد نیاز است کار اینجا را یک فرد مسن هم می تواند انجام دهد. • یک روز قلکی را به من دادند وقتی که پر شد مرا سوار ماشین کرد و به محل کمک به رزمندگان اسلام برد. آنجا قلکم را به رزمندگان هدیه دادم. • آخرین نامه ای که شهید برای من نوشت پر بود از تاکید در مورد تربیت فرزندان و چگونگی برخورد با آنها سه روز بعد از رسیدن نامه زنگ زد و گفت : نامه رسید گفتم : بله گفت: به دقت نامه را مطالعه کن و عمل کن و بعد از چند روز خبر شهادتش را آوردند . • یک روز با ماشین سپاه همراه با خانواده به روستا رفته بودیم . یک نفر از اهالی روستا پیش من آمد و گفت : به شهر می روید من به او گفتم :بله ! اما او نظرشنوایی مشکل داشت ونفهمید که من چه می گویم .دوباره و سه باره سوال کرد من ناراحت شدم و بسیار بلند گفتم :بله . برادرم گفت : مواظب صحبت کردنت باش این ماشین تو نیست که بخواهی پزش را تو بدهی . • یک بار به همراه خانواده دوست پدرم آقای ابراهیمی به مزار شهدا رفته بودیم . پدرم با آقای ابراهیمی کنار عکس یکی از شهدا ایستادند و به من گفتند عکس بگیر . گفتم : پدر شما که عکس با آقای ابراهیمی زیاد دارید . بیائید خانوادگی عکس بگیریم پدرم گفت: من و آقای ابراهیمی می خواهیم شهید بشویم شما که نمی خواهید شهید بشوید . • پدرم که با برادرم در یک جبهه کی جنگیدند تعریف می کرد : یک شب در سنگر فرماندهی مراسم دعای توسل بود . حسین علی تا چشمش به عکس حضرت امام افتاد چنان به سینه می زد که از حال طبیعی خارج شد و به بیرون از سنگر رفت همانجا به من الهام شد که ایشان شهید می شود . • در حرم بودیم شب از نیمه گذشته بود .و وقتی با مادرم برای زیارت به اطراف ضریح حضرت رضا (ع ) رفتیم دیدیم که شهید سر سجده گذاشته است مدت طولانی در سجده بود مادرم گفتند : حتماً ایشان خوابشان برده که اینقدر سجده شان طولانی شده . گفتم : فکر نمی کنم بعد از مدتی سراز سجده برداشت و مشخص شد که خواب نبوده است . • یک پیر مردی بود که در گردان ما خدمت می کرد . آقای توکلی خواه خیلی با این پیرمرد شوخی می کند یک روز من به آن پیر مرد گفتم : برو چند تا چائی برایمان بیاور تا پا شد که برود آقای توکلی خواه دوید ونگذاشت که آن پیرمرد برود . بعداً یکی از دوستان به من گفت مگر تو آن پیرمرد را نمی شناسی گفتم : نه گفت : او پدر آقای توکلی خواه است . • سابق که مادرم به مکه مشرف شدند. حسین علی در حالی که سنّی به آن صورت نداشت و برادر بزرگتر از خود هم داشت . زمان عزمت مادرم از حج برای تمامی خواهر و برادرهای خود لباس نو تهیه کرد و گوسفندی سر راه مادرم قربانی کرد . • قبل از انقلاب یک روز برای شخصی کار بنایی انجام می دادیم .خیلی از کار ما خوشش آمد . ظهر به همراه ناهار برایمان نوشابه پپسی آورد . حسین علی گفت: ما نوشابه پپسی نمی خوریم ، چون شرعاً اشکال دارد. • شب بیست و یکم ماه رمضان افطاری دادند . پس از پایان مراسم خواهر ایشان آمدند که شما به ما قول دادی که به حرم ببریدمان بلند شوید برویم . شهید ببا آنکه بسیار خسته بود گفت : چون قول داده ام برویم . • شب عملیات والفجر 8 آقای توکلی خواه سخنرانی می کرد . در انتهای سخنرانیش روضه ابا عبدا... را خواند یک مرتبه صدا زد حاج آقای توکلی ( پدر ایشان ) کجایید بیائید با حسین خود وداع کنید که این صحنه بسیار دیدنی بود . • دیک بار برادرم را در خواب دیدم در حالی که آستین پیراهنم کمی کوتاه بود . گفت : من از تو انتظار دارم که نسبت به دین وحجاب بسیار مقید باشی و حزن مرا پایمال نکنی . • ‎پدرم به حجاب من بسیار مقید بود . یک روز روسری سرم نبود ، به خانه مادربزرگم رفته بودیم دعوا داشت که چرا روسری سرت نکردی ، برو روسری و چادرت را سرت کن من آن زمان 4 سال داشتم . • یک بار که از جبهه آمد من در کوچه در حال بازی بودم . از پشت سر من آمد و چشمهایم را گرفت وقتی برگشتم دیدم پدرم است . خوشحال شدم مرا بغل کرد به خانه آمدیم . بعد به من تذکر داد که دختر نباید داخل کوچه بازی کند . • یک بار در ماه مبارک رمضان فیلم ویدیویی تشیع برادرم را نگاه کردم و بسیار گریه نمودم . حالت تشنگی زیادی به من دست داد . به صورتی که ضعف کردم یک مرتبه در حالت ضعف برادر شهیدم را دیدم که یک لیوان آب به من داد تا خوردم از حال ضعف بیرون آمدم . بیدار شدم دیگر تشنه نبودم . • یک شب همسایه مان به منزل ما آمد و گفت : زهرا خانم امشب شوهرم کاری برایش پیش آمده و به منزل نمی آید اگر زحمتی برای شما نیست پیش ما بیایید . آقای توکّلی خواه گفتند : شما پیش آنها برو تنها هستند . گناه دارند . اتفاقاً آن منطقه که ما ساکن بودیم روز آب کم بود و باید کارهای شستشو را شب انجام می دادیم من به خانة همسایه رفتم . وقتی به منزل برگشتم دیدم تمام حیاط ، آشپزخانه و غیره .... همه را شسته اند. • یک مرتبه مادر به ایشان گفته بود که ما به یک قالی نیاز داریم. همان روز هم ایشان قصد عزیمت به جبهه داشتند. وقتی به فرودگاه رفته بودند. متوجه می شوند که هواپیما مشکل پیدا کرده است و آن روز حرکت نمی کند. در بازگشت به منزل یک قالی هم برای مادرم خریده بود و به آنها داد. • یک بار به روستا پیش دائیم رفته بودم. مقدار زیادی سیب در باغ دائیم جمع آوری کرده بودند . که دائیم به این دلیل که قیمت سیب بسیار پایین بود آنها را نفروخته بود . حسین علی آنها را به قیمت بسیار بالایی خرید و به تهران برد و به قیمت پایین فروخت . گفتم : چرا این کار را کردی ؟ گفت : من خواستم کمکی به دائی شده باشد . • یک روز موتور حسین علی را دزد برد . بعد از چند روز خود همان دزد به در خانه مان آمد وگفت : موتور شما را من سرقت کرده ام و حال هم موتور را به تهران برده اند . از شما معذرت می خواهم . شهید برخورد بسیار مناسبی بااوکرد که بسیار باعث تغییر او گشت به اوگفت : شما کاری کردید که هم خودتان را به دردسر انداختید وهم بر ای من مشکل در ست شد . ازاین به بعد اگر احتیاج به کمک علی داشتید بیا تا خودم به شما بدهم . • روزی که قرار بود به منزل نوسازمان برویم. آقای توکلی خواه به خانمشان گفته بود. نهار را شما درست کنید تا به منزل مادرتان ببریم چون آنها امروز خیلی سرشان شلوغ است. وقتی به آنجا رسیدند که من در حال شستن زیرزمین بود. آقای توکلی خواه آمدند و جارو را از من گرفتند گفتند: شما بروید غذایتان را بخورید. شما جارو را بدهید به من جارو کنم مگر من از دختر کی کمتر هستم. • شب دامادیشان هر چه اصرار کردیم که اجازه بدهید چند رشته لامپ رنگی بکشیم تا مردم بدانند که محل برگزاری مراسم کجاست گفت: نه هرکس که بیاید می گردد تا پیدا کند در حال حاضر که ما این همه شهید دادیم صحیح نیست که لامپ رنگی سر در حیاط بزنیم. • یک مرتبه نوار حضرت امام را قبل از انقلاب به خانه آورده بود. برادرم گفت: صدایش را کم کن شاید یک ساواکی بشنود و به خانه مان بریزند. گفت: برادر انسان یک جان که بیشتر ندارد چه خوب که این یک جان را در راه اسلام فدا کند. • روز یکشنبه خونین من و ایشان به میدان شهدا رفتیم آنجا بسیار شلوغ بود خودم دیدم که نفر که بنزین می آورد تا برای نارنجک دستی استفاده شود تیر خورد و شهید شد من به برادرم گفتم : برگردیم . گفت : نه برویم . خون ما که از دیگران رنگین تر نیست . • یک بار دو نفر بسیجی با هم درگیر شده بودند. کار به ایشان کشیده شده بود. آقای توکلی خواه یک اخمی برای هر دوشان کرده بود و گفته بود: ‌شما آمدید که اینجا با دشمن بجنگید شما آمدید تا خونتان را نثار اسلام کنید این مسائل کوچک را خودتان حل کنید. • یکبار که پدرم می خواستم به جبهه برود جمعی از اقوام او را تا فرودگاه همراهی کردند. پدرم در اکثر خداحافظی هایش یک پیام را برای من در آخرین لحظات می گفتند: آن باز پیامشان این بود که به مادرت بسیار احترام بگذار او حق بزرگی به گردن شما دارد. • در روستای دوله در حال ساخت و ساز مسجدی بودیم. زمانی که مسجد برای اهن کش آماده شد. گفتند: برای بالا بردن آهنها حتماً باید جرثقیل باشد که غلامحسین با قدرت بدنی بالایی که داشت به همراه چند کارگر دیگر و با ابتکار خود آهنها را بالا برد و باعث شد که آن روز کار تعطیل نشود. • چند کلامی از شهید توکلی خواه با شما بگویم او شب قبل از عملیات به برادران گردان می گوید که من فردا شب در میان شما نیستم ، چرا که من خواب دیدم که چند فرشته مرا به سوی آسمانها بردند من گفتم که مرا به کجا می برید؟ من کار دارم به من پاسخ دادند بیا برویم تو دیگر کاری نداری، چرا که تو شهید شده ای من فردا شب شهید می شوم. این سخن من نیست، سخن یک شهید است و خدا این را شاهد و گواه است خواب شهید توکلی مصداق پیدا کرد و در شب عملیات شربت شیرین شهادت را نوشید و به آرزوی اصلی خود رسید. ^[۱]

پانویس

1. ↑ سایت یاران رضا