از این نظر انتظار می رفت که پس از در گذشت پیامبر(ص) ،بلافاصله علی(ع)زمام امور را به دست گیرد ورهبری مسلمین را ادامه دهد .اما عملا چنین نشد ومسیر خلافت اسلامی پس از پیامبر منحرف گردیدوعلی(ع)از صحنه سیاسی ومرکز تصمیم گیری در اداره امور جامعه ی اسلامی به دور ماند .علی(ع)این انحراف را تحمل نکرد وسکوت در برابرآن را ناروا شمرد وبارها به استدلال ها واحتجاح های متین خود،خلیفه وهواداران او را مورد انتقاد واعتراض قرارداد،ولی مرور ایام وسیر حوادث نشان داد که این گونه اعتراض ها چندان سودی نداردوخلیفه وهوادارانش در حفظ وادامه ی قدرت خود مصرند.در این هنگام علی(ع)بر سر دوراهی حساس وسرنوشت سازی قرارگرفت،که می بایست به کمک رجال خاندان رسالت وعلاقه مندان راستین خویش که حکومت جدید را مشروع وقانونی نمی دانستند ،به پا خیزد وبا توسل به قدرت،خلافت وحکومت را قبضه کند ولی با ملاحظه خطرها،وهم چنین بیم ونگرانی از کشته شدن افراد ،اختلاف وخون ریزی در میان مسلمانان ،وبیم ونگرانی از نابودی اسلام با افزایش قدرت مرتدین ، وخطر حمله رومیان که در صورت قیام او جامعه اسلامی را تهدید می کرد ،از قیام واقدام مسلحانه خودداری کرد ،و وضع موجود را تحمل کرده ودر حد امکان به مشکلات مسلمانان وانجام وظائف خود بپردازد .[[امام علی (ع)]] در دوره ی خلفا ی پیش که اگرچه ازصحنه حکومت به دورمانده بود .ولی همیشه در تلاش برای رسیدگی به فقرا ، تریبت شاگردان برجسته وپاسخ گویی به پرسش های دانشمندان یهود ونصارا،همکاری ومشاوره با خلفا در امور سیاسی ونظامی و....بود
==از خلافت تا شهادت==
[[عثمان]] به دنبال فساد مالی واداری ،تصرف های غیر مجاز وصددرصد غیر مشروع در بیت المال وهمچنین گماشتن افرادنالایق از [[بنی امیه]] وخویشان خود در راس مناصب دولتی وبالاخره براثر کنار زدن افراد شایسته اعم از مهاجر وانصار ،وسپردن مقدرات اسلامی به دست [[بنی امیه]] ،خشم مردم را برانگیخت وچون به اعتراض ها ودرخواست های مکرر ومشروع مسلملنان در مورد تغییر استانداران وفرمانداران فاسد،ترتیب اثر نداد،سرانحام شورش وانقلاب بر ضد حکومت وی به وجود آمد .که منجر به قتل او گردید وسپس مردم با علی(ع) به عنوان خلافت بیعت کردند .از این طریق حکومت علی(ع)پس از قتل عثمان براساس ،یک حرکت [[انقلابی]] ،حاصل شورش مردم بر ضد مفاسدومظالم پیشین به وجود آمد .[[امام علی علیه السلام]]با ارزیابی وملاحظه دگر گونی ها یی که در زمان [[عثمان]] رخ داده بود ونیز دوری وبی خبری فاحش مسلمانان از اسلام اصیل ،خوب می دانست که حکومت کردن بعد از فساد و آلودگی دوران حکومت عثمان ،بسیار مشکل است ومردم به ویژه سران قوم ،زیر بار اصلاحات مورد نظر نمی روند وعدالت را تحمل نمی کنند واز این رو وقتی که [[انقلابیون]] به حضرت پیشنهاد بیعت کردند ،نپذیرفتند .
اما وقتی که امام شکاف طبقاتی وپر خوری گروهی وگرسنگی گروهی دیگر را دید خلافت را پذیرفت ودر این مدت برای اجرای عدالت به ویژه بهره مندی یکسان مردم از بیت المال وامکانات عمومی ومبارزه با جامعه دو قطبی تلاش های فراوان کردایشان قدرت ومنصب را امانت، وابزاری برای خدمت ،واحقاق حق ،ونابودی باطل می دانست
امیر المومنین (ع)در مقام خلافت ،ودر نهایت سادگی زندگی می کرد ودر انتخاب کار گزارانش به تقوا ، سابقه، توانایی- مدیریت –پایبندی به ارزش های دینی وسایرملاک های شایسته توجه می کرد وآنها را به ساده زیستی واعتدال در زندگی توصیه می کرد بی توجهی به جاذبه های دنیا و وارستگی از دلبستگی های مادی،از جالب ترین ویژه گی های شخصیتی ،واز برجسته ترین نقاط سیره حکومتی آن حضرت بود.ایشان خلافت را اصل وهدف نمی دانستند بلکه از نظر ایشان برقراری عدالت واحقاق حق، واحیای سیره ی پیامبر اصل بودوهرگز از این اصول عدول نمی کرد ومعامله وسازش بر سر آن ها را روا نمی شمرد .وسرانجام علی(ع)پس از چهار سال وچند ماه حکومت،در شب نوزدهم [[رمضان]] سال چهلم هجری به دست [[عبدالرحمان بن ملجم]] ضربت خورد وبه شهادت رسید.<ref>پیشوایی مهدی ،سیره پیشوایان ،قم :نشر موسسه امام صادق(ع)،1393</ref>
==پانویس==
<references />