عملیات ام الحسنین
معرفی عملیات ام الحسنین
فهرست
معرفی عملیات * نتایج عملیّات
معرفی عملیات
عملیاتی برای انهدام دو لشکر دشمن
24/12/1360 پس از عملیّات موفق «طریقالقدس» دو طرح پیشنهاد میشود:
ابتدا عملیّات در غرب دزفول و شوش و بعد عملیّات در غرب کارون و خرمشهر. پس از بحث و بررسی، سرانجام طرح اول به دلایل زیر به تصویب میرسد و دستور تدارک مقدمات عملیّات صادر میشود:
1- پس از درگیری و تثبیت موقعیت، تعداد زیادی از نیروهای خودی آزاد شده و در عملیّات بعدی به کار گرفته میشوند.
2- وجود دو لشکر 1 و 10 مکانیزه عراق که در منطقه دست نخورده و بسیار کارآمد باقی مانده بود و خطر جدی برای رزمندگان اسلام محسوب میشد. زیرا این دو لشکر به خاطر داشتن تجهیزات سنگین و امکانات قوی با انجام هر تحرکی از طرف رزمندگان اسلام، فوراً میتوانست خود را به منطقه درگیری رسانده و مزاحمت جدی فراهم آورد.
تیپ یک لشکر 10 زرهی که در جنایات هویزه نقش اصلی و اساسی داشت، در منطقه مستقر بود و میبایست تاوان تمام جنایات مرتکب شده را پس بدهد. رزمندگان اسلام با اطلاع از این مسئله علاقهمند میشوند در مقابل این تیپ قرار بگیرند و آن را نابود کنند.
3-آرایش دشمن زمینهی مساعدی برای انهدام بود. همه رسانههای غربی و حتی رسانههای گروهی داخل در مورد حملهی قریبالوقوع ایران خبر میدهند. همچنین ماهوارههای آمریکایی، صدام را از حملهی گسترده ایران در غرب دزفول و شوش مطلع میکنند.
صدام پس از ناکامی در گشودن جبهه فعالی چون بستان و تنگه چزابه که با مقاومت دلیرانه رزمندگان اسلام عقیم ماند، دستور آمادهباش به تمامی نیروهایش صادر کرده و از آنها میخواهد با انجام عملیّاتی گشتی، رزمی، شناسایی و گرفتن اسیر از ایرانیها به چگونگی عملیّات پی ببرند.
تعدادی از افراد زبدة بعثی انتخاب میشوند تا با نفوذ به خاکریزها و سنگرهای کمین نیروهای ایران، از نحوة عملیّات مطلع شوند؛ ولی این نیروها با وجود فراگرفتن آموزشهای لازم در انجام مأموریت خود ناکام میمانند.
سردمداران عراق با تمام تجهیزات و بهکارگیری نیروهای تازهنفس، قوای خود را در منطقه شوش و دزفول متمرکز میکنند تا در مقابل حمله قریبالوقوع ایران مقاومت کنند.
ایران نیز با هوشیاری و آگاهی از تحرکات دشمن، به تحرکات دیگری دست میزنند تا دشمن را اغفال نمایند. بدین منظور تصمیم به اجرای عملیّات محدود در منطقهای خاص میکند، یعنی عملیّات «امالحسنین» در جبهه حمیدیه ـ کرخهنور.
عملیّات امالحسنین با رمز (یا زهرا (ع) بنت رسولالله اشفعی)
برای اینکه دشمن نتواند جبهههای جدیدی را بگشاید و ایران را درگیر کند، نیروهای سپاه به منظور انهدام نیروهای دشمن در ساعت 5/4 صبح در تاریخ 24/12/60 نیروهای عراق را در منطقه کرخه مورد تهاجم قرار میدهند.
دشمن که تمامی تلاش خود را معطوف حمله بزرگ ایران نموده بود، تا بداند کجا و در چه تاریخی انجام خواهد شد، ناگهان خود را در محاصره رزمندگان ایرانی میبیند، رزمندگان اسلام به شیوه چریکی دست به هجوم میزنند و ضربات سختی به عراقیها وارد میآورند. دشمن پس از فرار، اقدام به پاتک میکند که با مقاومت رزمندگان دفع میشود. پس از آن با دستور فرماندهان بعث، که به آنها گفته شده است باید تا شوش پیشروی نمایند، پاتکهای دیگری علیه رزمندگان اسلام به اجرا درمیآورند.
در این پاتکها تعدادی تانک و نفربر و خودرو هدف قرار گرفته و به آتش کشیده میشود و رزمندگان اسلام با قاطعیت و قدرت به اهداف عملیّات میرسند و تلفات و خساراتی را بر دشمن وارد میآورند.
نتایج عملیّات
15 دستگاه تانک و نفربر.
تعدادی سلاح سبک و سنگین.
10 دستگاه خودرو.
7 قبضه خمپارهانداز.
تعداد کشته و زخمی دشمن:
700 نفر.
تعداد اسرا:
150 نفر.
صدام به تصور حمله گسترده، مقدار زیادی از نیروهایش را به این منطقة عملیّاتی اعزام میکند تا جلوی حرکت احتمالی را سد کند. با حرکت جدید تا حد زیادی ابتکار عمل از دست بعثیان خارج میشود. ماهوارههای آمریکایی با فیلمبرداری از منطقه، بار دیگر توجه صدام را به جبهههای دزفول و شوش جلب میکنند و از تمرکز سنگین قوای ایران در این منطقه خبر میدهند. صدام که تا آن لحظه با وجود اقدامات فراوان نمیتواند ایران را از عملیّات منصرف کند، آخرین تیر ترکش را رها میسازد و دست به حمله میزند.
حمله عراق
قوای عراق در تاریخ 28/12/60 در منطقه عملیّاتی شوش اقدام به تک میکنند تا ضمن دادن روحیه به نیروی خود، اینگونه وانمود کنند که به حملة ایران پی برده، آماده مقابله هستند. از آنجا که دژهای دفاعی ایران به خاطر انجام قریبالوقوع عملیّات «فتحالمبین» حالت تهاجمی داشت، نیروهای دشمن موفق میشوند در چند محور نفوذ کرده و در بعضی محورها حتی تا چند کیلومتر پیشروی کنند. در این میان مقدار زیادی از معابر نفوذی و راههای هجومی برای دشمن کشف میشود و خطری بزرگ عملیّات آینده ایران را تهدید میکند. دشمن میفهمد که در صورت وقوع عملیّات ستون فقراتش شکسته خواهد شد. با این حمله، عراق مدعی میشود که دست ایران را خوانده و حمله بزرگ را کشف و آن را خنثی کرده است و ایران دیگر نخواهد توانست در آن منطقه اقدام به عملیّات کند. به دنبال آن، رسانههای گروهی جهانی ادعای عراق را پخش و در مورد قدرت دفاعی عراق به ایران هشدار میدهند. از طرفی، رزمندگان اسلام از فرماندهان درخواست تسریع در عملیّات را میکنند. زیرا اگر تأخیر در اجرای عملیّات ادامه مییافت، ممکن بود ضربهای سنگین به عملیّات وارد آمده و حتی مانع از عملیّات فتحالمبین شود.
این فکر با اقدامات تاکتیکی و تهاجمی دشمن زیاد دور از انتظار نبود؛ زیرا تا آن لحظات، زمان زیادی از ایران گرفته شده بود و اگر دشمن میتوانست خود را به کرخه برساند، این رود، خود مانعی بسیار بزرگ برای حمله رزمندگان محسوب میشد. با تلاش فراوان عراقیها موفق میشوند مقدار زیادی از توان رزمی ایران (نفرات و تجهیزات) را بگیرند. دشمن علیرغم داشتن امید، نمیتواند امتیازی کسب کند و مدعیان صلح، بر اثر قاطعیت ایران، از فکر گرفتن امتیاز برای سردار قادسیه، صرفنظر میکنند. با تمامی این اوضاع عملیّات فتحالمبین که قرار بود در 22 بهمن آغاز شود، با عکسالعمل دشمن به تأخیر میافتد، اما عراق نمیتواند از وقوع آن جلوگیری کند. (اذا جاء اجلهم لایستأخرون ساعه و لایستقدمون). این در حالی است که با اعزام داوطلبان بسیجی، غوغایی در جبههها حکم فرما میشود و از هر گوشه زمزمه حمله به گوش میرسد.
منبع: کارنامه توصیفی عملیات هشت سال دفاع مقدس/ علی سمیعی، نشر نمایندگی ولی فقیه در نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی/تهران/1376
