شهید چنگیز گرامی
شهید چنگیز گرامی تاریخ تولد :1342/01/03 تاریخ شهادت : 1363/03/01 محل شهادت : نامشخص محل آرامگاه :اردبیل - خلخال - اهو
زندگینامه طبیعت بهاری روستای آهو از توابع شهرستان خلخال در سومین روز بهار 1342به نظاره نشسته بود که کودکی زیبا با چشمانی همچون چشمان آهو به جهان هستی گشاید. نامش را پدر بزرگش نمی دانم از چه حکمتی می خواست قضا و قدر بگذارد، اما پدر و مادر این کودک نامش را چنگیز گذاشتند. چنگیز فرزند مرحوم جبرئیل و خانم گل بس گرامی بود. هفتمین فرزند خانواده ی سیزده نفره در حالی به دنیا آمد که در آن ایام پدر به اتفاق برادران در زمینهای مرغوب روستای آهو کار کشاورزی و دامداری انجام می دادند. پسر عموی چنگیز می گوید:" برادران گرامی (پدر چنگیز) سنگ بنای روستای آهو را بنا نهادند و در آن زمان زمین های کشاورزی مرغوب در اطراف روستا را تصاحب کردند بدان دلیل در روستای آهو گرامی ها از وضعیت اقتصادی خوبی برخوردار بودند." به لحاظ اجتماعی و مذهبی خانواده ی چنگیز از دیگران سرآمد بود و مقید به تعالیم دینی و اسلامی و مراسم های اجتماعی و مذهبی بودند. در چنین کانونی چنگیز تربیت می یافت و ارزشهای اجتماعی و دینی را در نهاد کودکانه اش درونی می ساخت. دوران کودکی چنگیز با بازی های سنتی و کودکانه ی روستایی به سر آمد و در مهر ماه 1349 چنگیز که نمی خواست چون پدر و مادرش بیسواد باشد خود را برای رفتن به مدرسه و سواد آموزی آماده نمود. روستای آهو دبستان نداشت و چنگیز مجبور بود چون دیگر همسالانش مسافت 5 کیلو متری تا روستای همجوار (سجهرود) را هر صبحگاهی طی نماید تا به دبستان برسد. می رفت و خستگی ناپذیر به خانه بر می گشت اما هر باره ره توشه اش الفبای معرفت بود. ایشان در حالی دوره ی دبستان را تا کلاس چهارم در روستای سجهرود پشت سر گذاشت که چون سایر دهقان زادگان در ایام فراغت به کشاورزی و چراندن دامها در اطراف روستای آهو می پرداخت. کلاس پنجم در روستای همجوار نبود همکلاسیهایش برای ادامه ی تحصیل به طارم زنجان رفتند اما چنگیز با پسر عموهایش به طارم نرفت و برای ادامه تحصیل در پایه ی پنجم پیش جد مادریش به شهرستان رامسر رفت. وی دوره ی ابتدایی را در رامسر تمام کرد و در همان شهر احتمالاً تا کلاس سوم راهنمایی تحصیل کرد، اما دوری از خانواده و سختی های ولایت غریب بر نوجوانی چون چنگیز سخت و طاقت فرسا بود و باعث شد ایشان درس و مدرسه را رها ساخته دنبال کار کشاورزی و دامداری باشد. چنگیز بعد از فراغت از تحصیل به روستا برگشت و در امورکشاورزی و دامداری یاور خانواده اش بود. بعضی اوقات نیز مخصوصاً در ایام تعطیلی فصل کشاورزی به کرج و تهران می رفت و در آنجا به کارگری در ساختمان سازی می پرداخت. اخلاق و منش چنگیز زبانزد خاص و عام بود خوش مشرب بود و نیک سیرت. هر چند از برادرانش کوچکتر بود، اما همواره آنها را به طریق راست هدایت می کرد و حضور فعالی در برنامه ها داشت. آنچه از دست نوشته ها و یاداشتهای چنگیز بر می آید ایشان ذوق هنری در نقاشی و شعر داشت و در اشعاری که نوشته است علاقه به دفاع از میهن اسلامیش و تعصب به مکتب عاشورا و خط سرخ حسین (ع) نمود پیدا می کند. ایشان در اشعاری که نوشته است می آورد: " ای بویانان قیزل قانا لای لای کبریم لای لای یاره چوخ وروب عدوان لای لای اکبریم لای لای باشوه دیوب یاره، قان آخوربو رخساره، دور آنو وا ات چاره لای لای اکبریم لای لای دربحبوحه ی جنگ عراق علیه ایران چنگیز خود را برای دفاع از اسلام و وطن عزیزش آماده می ساخت. سال 61 بود، ایشان از کرج به هشتجین مرکز بخش خورشرستم برگشت و خود را به ژاندارمری معرفی کرد تا به خدمت سربازی اعزام شود. ایشان در تابستان 61 برای انجام خدمت سربازی عازم جبهه های نبرد شد و در تیپ 88 زاهدان سازماندهی شد. بعد از گذراندن آموزشهای مقدماتی نظامی برای حراست از خاک پاک وطنش عازم منطقه ی عملیاتی کرمانشاه شد. جسارت، شجاعت و خستگی ناپذیریش باعث شد ارشد هم پایه هایش باشد. چنگیز همواره آرزوی حضور در خط مقدم جبهه را داشت و به آرزوی بلندش رسید و در منطقه ی عملیاتی سومار حدود هفده ماه خدمت کرد. ایشان آرزوها و اهدافش را در قالب شعر این چنین آورده است: جوانهای می روند دسته به دسته حالا نوبت چنگیز رسید چنگیز که از شهادت ترسی ندارد گاهی از شوق شهادت تبی دارد در جای دیگر می گوید: " چنگیز می رود به میدان آه و واویلا کاسه ی صبرش شده لبریز آه و واویلا" چنگیز بعداز 22 ماه پاسداری از حریم دین و عزتش در اولین روز خرداد 63 بعد از نمایش ایثار و جانفشانی در راه مکتب سرخ حسین (ع) با اصابت تیر مستقیم یاغیان بعث، شهادت را بر سر کشید و به خیل یاران شهید وطنش پیوست. پیکر مطهر شهید چنگیز گرامی بعد از تشییع با شکوه در خلخال به زادگاهش انتقال یافت و در مزار عمومی روستا به خاک سپرده شد که کعبه ی دلهای عاشقان خط سرخ شهادت است. روحش شاد و راهش پر رهرو باد.
منبع: سایت شهدای ارتش http://www.ajashohada.ir/home/martyrdetails/23158