ایده انجام عملیات نظامی در دریا ـ پس از عدم موفقیت عملیات والفجر مقدماتی ـ با سفر دریایی فرماندهان یگانهای زمینی سپاه پاسداران و بررسی وضعیت تعرض به منافع عراق در شمال خلیج فارس طرح شد. این امر موجب شد که فرماندهان لشکرها و تیپها به آموزش یگانهای خود جهت عملیات در آب بپردازند.
بر همین اساس، به موازات آماده سازی یگانها برای عملیات در هور، اندیشه عملیات در دریا علیه منافع عراق بارور شد و در نتیجه مأموریت تعرض به اسکله های نفتی العمیه و البکر به نیروی دریایی سپاه پاسداران (قرارگاه نوح) واگذار گردید.
به منظور انجام عملیات ایذایی و محدود، طراحی جهت حمله به اسکله الامیة عراق در خلیج فارس تصویب و اجرای این مأموریت به نیروی دریایی سپاه واگذار شد و یکی از یگانهای با تجربه نیروی زمینی سپاه از لشکر 14 امام حسین (ع)، برای انجام این عملیات، به قرارگاه نوح مأمور گردید و در ساعت 1:30 دقیقه بامداد روز سه شنبه 11/6/1365، با رمز مقدس حسبنا الله و نعم الوکیل آغاز شد.
اهداف عملیات
انگیزه اصلی عملیات تصرف و انهدام دو اسکله العمیه و البکر بود. در کنار هدف اصلی، اهداف دیگری نیز دنبال میشد که عبارت بودند از:
- تکمیل عملیات والفجر 8 با ساقط کردن مهمترین پایگاه دریایی دشمن و کوتاه کردن دست او از شمال خلیج فارس.
- ایجاد فضا و منطقه سالم دریایی برای کشتیرانی.
- اجرای یک عملیات دریایی و نشان دادن حضور مقتدرانه نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس.
منطقه عملیات
دو اسکله نفتی الامیه و البکر در آبهای خلیج فارس و در جنوب شرقی رأس البیشه با فاصله 12 کیلومتر از یکدیگر، در یک راستا ـ نسبت به خط شمال ـ واقع شدهاند. سواحل جمهوری اسلامی، در شمال این اسکلهها و بندر فاو، خورعبدالله و بوبیان نیز در غرب آن قرار دارند. محل تعبیه این سکوها، نقطه تلاقی آبهای اروندرود و خورعبدالله با خلیج فارس است. عمق آب در اطراف این اسکلهها در حال مد، 34 متر و در حالت جزر، بین 30 تا 31 متر است.
فاصله این دو سکو تا مواضع خودی (در نهر قاسمیه)، به ترتیب، 25 و 35 کیلومتر است و طی مسافت میان این اسکلهها تا امالقصر، 3 ساعت به طول میانجامد.
سکوهای البکر و الامیه، قبل از شروع جنگ، از عمدهترین محلهای صدور نفت عراق بودند که کشتیهای بزرگ با تناژ بیش از 300 هزار تن، با پهلو گرفتن در کنار این سکوها، بارگیری میکردند و به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص این دو اسکله (عمیق بودن آب در این منطقه و ...) یک سوم نفت عراق از این منطقه صادر میشد. علاوه بر این، با قرار گرفتن این دو اسکله بر سر راه امالقصر و بندر بصره، کشتیهای بازرگانی عراق، در کنار آنها لنگر میانداختند و پس از فرا رسیدن موعد تخلیه و یا بارگیری، راهی بنادر مذکور میشدند. با شروع جنگ و تلاش عراق برای افزایش صدور نفت، فعالیت این سکوها زیاد و در نتیجه، به صورت یکی از اهداف مورد حمله ایران درآمد. با وجود همه موانع و مشکلات موجود، تصرف سکوها ـ به دلیل اهمیت این منطقه برای جمهوری اسلامی مزایای زیر را در بر داشت:
ارزش سیاسی
تصرف این دو اسکله، تسلط بر شمال خلیج فارس را به دنبال داشت. و لازم به یادآوری است بعد از عملیات والفجر 8 ـ که جمهوری اسلامی اعلام کرد بر شمال خلیج فارس مسلط شده است ـ عراق تعدادی خبرنگار و فیلمبردار به روی اسکلهها آورده بود، تا بدین وسیله نشان دهد که هنوز این منطقه، دارای فعالیت است. این عملیات مقارن با تشکیل کنفرانس سران غیر متعهدها در حراره بود و لذا قبل از این که آن را عملیات نظامی صرف محسوب کنیم، میبایستی به عنوان یک عملیات سیاسی نظامی قلمداد کرد.
زمینه سازی برای تصرف و تهدید ام القصر
با گذشتن امکانات وسیعی روی اسکلهها، رفتن به سوی ام القصر به راحتی انجام میگرفت. از طرف دیگر، نیروهای خودی میتوانستند، روزها در این منطقه مستقر و شبها جهت انجام عملیات، به سوی بوبیان حرکت و مجدداً به این منطقه باز گردند.
استعداد دشمن
ترکیب قوای دشمن روی هر یک از سکوها، شامل یک گروهان تقویت شده از تیپ 440 دریایی بود. گردان 4، حفاظت از سکوی العمیه و گردان 1، حفاظت از سکوی البکر را بر عهده داشت.
قوای خودی
هدایت و فرماندهی عملیات بر عهده قرارگاه نوح (ع) بود که جهت اجرای عملیات یگانهای زیر را تحت امر داشت:
- لشکر 14 امام حسین (ع) با 2 گردان احتیاط.
- دو ناو تیپ 14 کوثر و 13 امیرالمؤمنین (ع) به عنوان پشتیبان عملیات.
طرح عملیات
بر اساس طرح مانور عملیات، دو ناو تیپ کوثر و امیرالمؤمنین (ع) باید دهانه خور عبدالله را برای جلوگیری از پشتیبانی نیروهای دشمن مستقر روی اسکلهها مسدود میکردند. نیروهای غواص لشکر امام حسین (ع) نیز توسط قایق به نقطه رهایی انتقال مییافتند و سپس با تاریک شدن آسمان، از سه محور به سوی اسکله العمیه روانه شده و آن را تصرف میکردند. آن گاه، نیروهای سوار بر شناور وارد عملیات شده و روی اسکله مستقر میشدند. در صورت امکان، اسکله البکر نیز باید مورد هجوم قرار میگرفت.
شرح عملیات
حدود ساعت 21 مورخ 10/6/1365 نیروهای غواص به سمت هدف حرکت کردند؛ لیکن به دلیل مشکلاتی همچون مغایرت جهت وزش باد با جهت حرکت غواصها، قطع تماس آنان با فرماندهی و نیروهای پشتیبانی و ... موجب تأخیر در رسیدن به هدف تعیین شده گردید. حدود ساعت 4 بامداد نیروهای غواص محور راست موفق شدند به سمت چپ اسکله العمیه رسیده و خود را به بالای اسکله و روی پَد هلیکوپتر برسانند و با محرز شدن درگیری روی اسکله، رمز عملیات (حسبناالله و نعم الوکیل) توسط فرماندهی قرارگاه قرائت شد. نیروها به سرعت عملیات پاکسازی پَد و آماده کردن محل برای ورود دیگر نیروها را انجام دهند.
در ساعت 05:30 یکی از گروهان های سوار شناور به اسکله رسید و متقابلاً دشمن نیز که سمت راست اسکله را در اختیار داشت، به سوی قایقهای این گروهان شلیک کرد و همین امر موجب شد فشار وارد بر غواصهای مستقر در اسکله کاهش یابد. با روشن شدن آسمان، نیروهای غواص محورهای دیگر موقعیت خود را یافته و به طرف اسکله حرکت کردند. به این ترتیب، حدود ساعت 8 صبح اسکله العمیه به طور کامل به تصرف درآمد. سپس، اسکله البکر مطابق طرح به آتش کشیده شد. نخستین فشار دشمن به العمیه در ساعت 10 با پرتاب یک موشک آغاز شد و به دنبال آن نیروی هوایی عراق به بمباران منطقه پرداخت.
پرتاب موشکهای دوربرد تا به هنگام شب نیز ادامه یافت؛ به گونه ای که تا صبح روز دوم عملیات، چهار فروند دیگر به سوی اسکله شلیک شد. هم چنین، دشمن توانست حوالی نیمه شب، 8 فروند شناور خود را به طرف اسکله بیاورد. با فرا رسیدن روشنایی روز دوم عملیات، هواپیمای دشمن در منطقه حضور یافته و اسکله را بمباران کردند. سپس، ناوچه های عراقی آرایش گرفته و با حمایت هلیکوپترها به سمت اسکله پیشروی کردند. فشار روی نیروهای خودی هر لحظه بیشتر میشد و بدیهی بود که بدون عملیات پشتیبانی و تکمیلی ـ که انجام آن به دلایلی صورت نگرفت ـ عملیات میبایست در همین حد ایذایی خاتمه یافته و نیروها منطقه را ترک کنند. به همین دلیل نیروها عقب نشستند و نزدیک ظهر اسکله العمیه در حالی که تأسیسات و تجهیزات آن کاملاً منهدم شده بود، مجدداً به تصرف دشمن درآمد.
نتایج عملیات
تلفات و ضایعات وارده به دشمن در این عملیات به شرح ذیل میباشد:
کشته شدن 63 نفر.
به اسارت درآمدن بیش از 100 نفر.
ساقط شدن دو هواپیمای جنگنده.
انهدام یک ناوچه.
انهدام 15 قبضه ضد هوایی و 2 دستگاه رادار.
به غنیمت درآمدن 4 دستگاه رادار.
خلاصه گزارش عملیات
نام عملیات: کربلای 3 - ایذایی
زمان اجرا: 11/6/1365
مدت اجرا: 2 روز
مکان اجرا: جنوب شرقی رأس البیشه ـ شمال غربی خلیج فارس
رمز عملیات: حسبنا الله و نعم الوکیل
ارگانهای عمل کننده: نیروی دریایی سپاه پاسداران
تلفات دشمن (کشته، زخمی و اسیر): 550نفر
اهداف عملیات
انهدام سکوهای نفتی بر روی اسکله البکر عراق و کاهش توان اقتصادی و نظامی دشمن
http://www.dsrc.ir/View/article.aspx?id=2306
یادمانهای مرتبط با عملیات کربلای 3
در عملیات کربلای 3 شهرستان شادگان برای آموزش رزمندگان شد.