شهردزفول
معرفی مختصر شهر دزفول
دزفول
شهر دزفول مرکز شهرستان دزفول است و فاصله این شهر از اندیمشک 10 کیلومتر و تا شوش 26 کیلومتر است. «دزپل» یا «دژپل» را در اصطلاح محلی دزفیل و دژپیل گویند و معرب آن دسفول است و به همین علت نام محلی این شهر به گویش دزفولی (شبیه به فارسی دری و لری بختیاری) «دسفیل» میباشد. دزفول در زمان ساسانیان همزمان با ساختن پل در کنار آن بر روی دز (به منظور برقراری ارتباط بین پایتخت جدید یعنی جندیشاپور و شوشتر) بنا شده است. دز به معنی قلعه میباشد و احتمالاً نام دزفول یا دزپل از نام همان پل مشتق شده است. شهر دزفول بر روی تپهای به ارتفاع 210 متر از رودخانه بنا شده و سردابهای عمیق دارد. مردم ساکن جندیشاپور پس از ویرانی این شهر توسط الوار به کناره رود دز مهاجرت و بنای شهر دزفول کنونی را پایهریزی کردند. دزفول از هجوم مغول محفوظ ماند. مهمترین اثر تاریخی دزفول ، پل قدیم است که شاپور دوم ساسانی به کمک اسیران رومی آن را بر روی رود دز بنا کرد و به همین دلیل به پل رومی نیز مشهور است. همچنین قلعهای نیز برای حفاظت از آن عمارت احداث کرد که اکنون در محل قدیمی آن محلهای به نام قلعه وجود دارد. امامزاده سبز قبا، ایوان کرخه و شهر باستانی جندیشاپور در 10 کیلومتری دزفول نیز از جمله اماکن تاریخی دزفول است.
رفتن به گالری با آغاز جنگ، دزفول یکی از شهرهایی بود که به شدت مورد حمله قرار گرفت، و در نخستین روز جنگ پایگاه چهارم شکاری دزفول موسوم به پایگاه وحدتی بمباران شد. در طول جنگ دشمن با بمب و موشکهای 9 متری «فراک» و «اسگاد ـ بی» بارها به شهر دزفول حمله کرد به طوری که شهر دزفول به «بلد الصواریخ» یعنی شهر موشکها مشهور شد.
شهری که تا آن زمان زخم 174 موشک و 1064 گلوله توپ دشمن را به جان خریده بود و همچنان برپا و استوار بود. در سالهای دفاع مقدس نماز جمعه با شکوه دزفول به امامت سیدمجدالدین قاضی دزفولی و حضور رزمندگان و پذیرایی مردم مقاوم آن دیار بعد از نماز جمعه در ایستگاههای صلواتی، فراموش نشدنی است. با تشکیل ستادهای بسیج مردمی با محوریت مساجد این شهر به خصوص مسجد نجفیه، داوطلبان ضمن آموزش نظامی، به کمکرسانی به آسیبدیدگان و بازسازی منازل مسکونی نیز میپرداختند.
بخشی از ابتدای جاده دزفول ـ دهلران که از سهراهی دهلران در جنوب اندیمشک آغاز میشود و تا شهر دهلران در استان ایلام ادامه دارد، دارای عرض زیاد و آسفالت مخصوصی است و از آن به عنوان یک باند فرود اضطراری استفاده میشود. ارتش عراق برای هجوم به شهرستان دزفول از این جاده استفاده بسیاری کرد و با اتکا بر آن فاصله 80 کیلومتری مرز تا پل نادری را در چهار روز طی کرد.
دزفول که در طول دفاع مقدس میزبان همیشگی خیل عظیم رزمندگان بود در عملیات فتحالمبین به عنوان عقبه تدارکاتی مورد استفاده زیادی قرار گرفت. رادیو جبهه نیز برای روحیه بخشی به رزمندگان توسط جوانان دزفول راه اندازی و به اجرای برنامه پرداخت. اکنون از شهر دزفول به پاس مقاومت و تقدیم بیش از 2600 شهید، به عنوان شهری نمونه یاد میشود.
کتاب اطلس جغرافیای حماسی، ص 241 ـ 242
