حضرت ابراهیم علیه السلام

ابراهیم در روزگار نمرود بن کنعان متولد شد،نمرود مردی با قوت وحشمت ونعمت فراوان وسپاه بسیار بود،در زمین بابل که کوفه نامیده می شد حکومت می کرد.از هندوستان وروم ومغرب خراج می گرفت.تخت پادشاهی وچهارصد کرسی زرین در پیش رویش بود.در کنار هر کرسی منجمی وجادو گری نشسته بود.شبی نمرود خوابی دید که ستاره ای از افق این شهر طلوع میکند که از شعشعه ی جمال او نور آفتاب وماه پنهان می گردد.کاهنان وحکیمان مملکت را طلبید واز آنها تعبیر خواب را پرسید آنها گفتند که در این سال ،ودر همین ولایت مولود مسعودی خجسته طالعی به قدرت صانع متولد می شود که هلاک تو ومملکت تو در دست او می باشد نمرود گفت :میان مردان وزنان جدایی ایجاد کنید وبر هر زن یکی از ملازمان را موکل ساخت تا هر کودکی که در آن سال به دنیا می آمد اگر پسر باشد اورا بکشند .تارخ که یکی از محرمان ومقربان نمرود بود پنهانی با زنش ارتباط داشت بعد از مدتی زنش حامله شد وچون نزدیک به وضع حمل رسید از ترس نمرود از شهر بیرون آمد .وبه غاری در حوالی آن شهر رفت آنجا ابراهیم متولدشد او را در خرقه پیچید وهمان جا گذاشت ورفت ودر غار را با سنگ بست وروزی دیگر برگشت دید که ابراهیم (ع)انگشتان خود را می مکید از یکی شیر واز یکی عسل بیرون آمد خوشحال شد وبه شهر رفت.در روزی آنقدرابراهیم نشو ونما می کرد که اطفال دیگر در هفته ای می کنند ودر هفته ای آنقدر نمو می کرد که اطفال دیگر در ماهی می کنند ودر ماهی آنقدر نمو می کرد که اطفال دیگر در سالی .مادرش تارخ را از این قضیه مطلع ساخت گفت:او را به خانه آور که دغدغه نیست مادرش ابراهیم را از غار بیرون آورد وبا خود به خانه برد.

در زمان نمرود بعضی ستاره وماه را می پرستیند وبعضی آفتاب پرست بودند وبرخی بت پرست وجمعی هم پرستش نمرود می کردند .ابراهیم به هر جماعت که می رسید با آنها همراه می شد ولی همین که آن عامل پرستش محو می شد ایشان به گروهی دیگر ملحق می شدند وهمیشه می گفت لما أحب الافلین من فروروندگان را دوست ندارم وبا نظر واستدلال اول در میان جماعت قرار می گرفت وهمراه می شد وبعد رها می کرد تا آ نها را متوجه سازد.

حضرت ابراهیم قوم خود را نهی کرد از بت پرستیدن ومحبت وبرهان را بر آ نها تمام کرد .ولی ایشان ترک نکردند.روز عید فرار رسید نمرود وجمیع اهل مملکتش به عیدگاه رفتند ابراهیم (ع)نخواست با ایشان بیرون رود تبری برداشت وداخل بت خانه شد بت ها را شکست ودر آخر نیز تبر در گردن بت بزرگ در صدر بت خانه بود آویخت.چون پادشاه وجمیع افراد برگشتند گفتند هر که این کار را با خدایان ما کرده است او از ستمکاران است وباید کشته شود.نمرود گفت :هر که را گمان کردید این کار را کرده بیاورید عده ای گفتند این کار ابراهیم است ،او را حاضر نموده وگفتند این بتان مارا تو شکستی ابراهیم گفت کار بت بزرگ است .از او بپرسید آنها گفتند ای ابراهیم اینان سخن نمی گویند ابراهیم گفت:آیا پرستش می کنید به جز خدا که او سود نرساند شما را هر آنچه که شما می پرستید به جز خدا قبیح است چون آنها از جواب حضرت ابراهیم (ع)غافل شدند گفتند او را بسوزانید هیزم جمع آوری کرد .منجنیق به امر شیطان درست کرده ابراهیم را درون آن بستند وبه امر خدا آتش تبدیل به گلستان شد.

ازدواج ابراهیم ابراهیم (ع)با ساره که دختر خاله اش بود ازدواج کرد ساره زنی خوش سیما بود وبچه دار نمی شد او کنیزی به نام هاجر داشت که او را به حضرت ابراهیم (ع)بخشید واز ازدواج حضرت ابراهیم (ع)با هاجر اسماعیل متولد شد اما ساره تحمل دیدن مادر وفرزندرا نداشت وبه همین دلیل از طرف خداوند به حضرت ابراهیم وحی رسید که هاجر واسماعیل را به مکه ببرد.امادر سالهای آخر زندگی وسن پیری خداوند به حضرت ابراهیم (ع)وساره فرزندی به نام اسحاق را نیز عطا کرد. واز زنان دیگرنیز صاحب دو فرزند مدین ومداین شد.

ابراهیم در میان پیامبران، اولو العزم دارای آیین جهانی بود . بر اساس آیه 125 سوره نساء آن حضرت به «خلیل الله » ملقب گذشته است :(( واتخذ الله ابراهیم خلیلا )). درزندگی پرفرازونشیب ابراهیم وخانواده و قومش ، درس های آموزنده ای است .از احتجاج ابراهیم با نمرود ، مجادله با خورشید پرستان، گفت وگو با پدروراز ونیازهایش با خدا ودیگر آیات ،می توان به خدا محوری آن حضرت پی برد.نکاتی که درباره او از آیات استفاده می شود به اختصار چنین است:

• 1.یکتا پرستی وعبودیت:(ان ابراهیم کان امت قانتا لله حنیفا ولم یکن من المشرکین ،به راستی که ابراهیم پیشوایی مطیع خدا وحق گرا بود وهرگز از مشرکان نبوده است.«نحل –آیه120»
• 2.شکرگزاری:(شاکراًلانعمه،شکرگزار نعمت های خدا بود).نحل -121
• 3.راست گویی:(واذکرفی الکتاب ابراهیم انه کان صدیقا نبیا،ودر کتاب خود،ابراهیم را یاد کن که پیامبری بسیار راستگو بود).مریم -41
• 4.حلم وانابه به درگاه خدا :(ان ابراهیم لحلیم اواه منیب،به راستی ابراهیم،بسیار بردبار بود وبه درگاه خدا زاری ودر خواست آمرزش می کرد).هود-75
• 5.توجه ویژه به خانواده:در سیره آن حضرت ،هدایت خانواده،جایگاه ویژه ای داشت.اودر آغاز رسالت با احترام ودوستانه ،پدر یا عمویش را به خدا پرستی دعوت کرد.سپس به مناظره باآنهاپرداخت ووی را از پیروی شیطان بر حذر داشت.شیوه برخوردآن حضرت با آزرنیز نکته های آموزنده ای دارد ،از جمله آنکه از درشت گویی با وی پرهیز می کرد وبا عبارت (یا ابت )که نشانه مهرورزی واحترام است،او را صدا می زد .همچنین در برابر تهدید های آزر به سنگ باران کردن او،برای رعایت حق پدری ،با فروتنی به او می گفت :سلام علیک.نمونه دیگر توجه ابراهیم به خانواده را در دعاهای عمیق وپرمحتوا او درباره خانواده وفرزندانش می توان یافت.این دعاها که به تصریح قرآن مستحاب شده است،در واقع ،بیان کننده ی روش ومنش خاندان او نیز است :اول-درخواست فرزند صالح از خدا:(رب هب لی من الصالحین).صافات-100

دوم-دعا برای پاک ماندن فرزندانش از بت پرستی :(واجنبنی وبنی ان نعبد الاصنام).ابراهیم-35 سوم –درخواست توفیق اقامه نماز برای خود وفرزندان :(رب اجعلنی مقیم الصلاه ومن ذریتی).ابراهیم-40 چهارم-آمرزش خواهی برای پدر ومادر:(ربنا اغفرلی ولوالدی).ابراهیم-41،وشعرا-86 پنجم –درخواست پذیرش توبه خود وذریه اش:(وتب علینا)بقره-128 شش-مهمان دوستی ومهمان داری :در آیه 51سوره حجر وآیه 24سوره ذاریات،داستان ورود فرشتگان بر ابراهیم در قالب مهمان نقل شده است .او با اینکه آنها را نشناخت ،سلامشان را با گرمی ودرودی بهتر پاسخ داد.با ورود مهمانان ،ابراهیم که آنان را بشر می پنداشت ،پنهانی به اندرون رفت وبا شتاب ،گوساله ای فربه وبریان برای ایشان حاضر ساخت.در قصص الانبیاء،آمده است:(ابراهیم طعام صبحگاهی وشامگاهی را جز با مهمان نمی خورد وگاهی دو مایل یا بیشتر از خانه دور می شد تا مهمانی بیاید ودعوتش نماید.)او را به دلیل همین مهمان دوستی ،ابوالاضیاف یا ابوالضیفان لقب داده بودند. هفت-تاکید ویژه بر نماز:ابراهیم نماز را به عنوان والا ترین عبادت وکرنش به درگاه الهی گرامی می داشت وبه نیکو ترین روش در مسجد ادا می کرد،تا آنجا که هدف هجرت وسکونت دادن خانواده خود در سرزمین بی کشت وزرع را ،اقامه نماز اعلام کرد:((ربنا انی اسکنت من ذریتی بواد غیر ذی زرع عند بیتک المحرم ربنا لیقیموا الصلاه)).ابراهیم -37 پروردگارا!من فرزندانم را در دره ای بی کشت نزد خانه محترم تو سکونت دادم،تا نماز را به پا دارند.همچنین از خدا وند،توفیق اقامه نماز را برای خود وخاندانش درخواست کرد:(رب اجعلنی مقیم الصلاه ومن ذریتی ).ابراهیم -40 پروردگارا!مرا برپادارنده نمازقرار ده واز فرزندان من نیز. به دلیل ایمان ویکتا پرستی واخلاص وتوکل وتوجه ابراهیم به خانواده ومردم بود که خداوند ،وی را به تنهایی ،یک ((امت))والگویی نیکو برای همه مردم معرفی کرد وپیروی از آیین او را نشان خردمندی دانست.^[۱]

1. ↑ سیمای صالحان در قرآن،هادی کاکایی ،ویراستار مرضیه علاقمند ،دفتر عقل ،چاپ اول ، 1388

1. تاریخ پیامبران (حیوة القلوب ج1)تحقیق سید علی امامیان ،قم :سرور ،چاپ 14،سال1393
2. تاریخ انبیاءاز آدم تا خاتم ،موسوی تنکابنی محمد مهدی بن محمد جعفر ،تهران :باقرالعلوم ،چاپ 17،سال 1383،