یادمان شهدای گمبوعه

به دنبال لشکرکشی قوای روسیه تزاری و انگلستان به خاک ایران در جنگ جهانی اول و در سال 1293 ش، ایران صحنه یکی از مهم‌ترین مناقشات بین‌المللی شد. در این دوران به دلیل آنکه احمدشاه تقریباً سه هفته بود که در ایران تاج‌گذاری کرده و مجلس سوم هم تازه تشکیل شده بود و دولت قاجاریه قادر به تصمیم‌گیری مؤثری نبود و آمادگی و نیرویی برای دفاع از کشور نداشت، لذا علی‌رغم اعلان موضع بی‌طرفی ایران، بخش‌هایی از کشور به اشغال دشمن درآمد.

به دلیل اینکه در جنوب ایران مقابله با نیروهای متجاوز انگلیسی در مناطق بوشهر «تنگستان» و «دشتستان» با هدایت علما سازماندهی شده بود، اقتضا می‌کرد که در منطقه خوزستان هم دفاع مردمی شکل بگیرد، لذا با فتوای مرحوم‌ «آیت الله سیدمحمدکاظم طباطبایی یزدی» از مراجع بزرگ نجف، نهضت مقابله با نیروهای انگلیسی در خوزستان شکل دیگری یافت. اما به دلیل خیانت «شیخ خزعل» حاکم وقت خوزستان و ایجاد شکاف در صفوف مسلمین، نیروهای انگلیسی موفق شدند بصره را فتح کنند و بعد هم به سمت بغداد پیشروی کردند و در سال سوم جنگ، انگلیس‌ها بغداد را تصرف کردند.

در خوزستان برخی طوایف عرب خوزستان، عشایر غیور و مؤمن دشت آزادگان، هویزه، بخش‌هایی از شادگان و منطقه «ویس» شامل طایفه «بنی طرف» در هویزه، طایفه عشایر «باوی» در «ویس»، ‌عشایر «بنی لام» و همچنین عشایری از «بنی‌کعب» در مناطق حمیدیه، منجور، شادگان و همچنین منطقه «گمبوعه» به صورت پراکنده به مقابله با نیروهای متجاوز انگلیس پرداختند و تعداد زیادی از آن‌ها به شهادت رسیدند. منطقه گمبوعه کنونی که به صورت پارک جنگلی در آمده است، در 10 کیلومتری اهواز به سمت حمیدیه قرار دارد.

با شروع جنگ تحمیلی جنگل گمبوعه محل استقرار و مبارزه نیروهای نظام و مردمی در مقابله با دشمن برای ممانعت از اشغال اهواز بود. در عملیات بیت‌المقدس نیز قرارگاه قدس و بخشی از نیروهای عمل کننده در این منطقه استقرار داشتند. در طول جنگ به پوشش درختي این منطقه خسارات قابل توجهی وارد آمد که پس از جنگ بخش‌هایی از آن بازسازی و نهال‌کاری شد. به دلیل اهمیت دفاع مقدس مردمی که پیوند عمیقی با مرجعیت دینی در سال 1293 ش و نیز در هشت سال دفاع مقدس داشت به دستور رهبری معظم انقلاب در این منطقه «یادمان شهدای گمبوعه» در جوار قبور شهدای این منطقه احداث شده است.

محتویات

۱ شهدای مربوط به یادمان گمبوعه
۲ وقایع خاص
- ۲.۱ یادمان شهدای منطقه گمبوعه خوزستان افتتاح می‌شود
۳ نگارخانه تصاویر

شهدای مربوط به یادمان گمبوعه

سردار شهید مهدی باکری فرمانده لشکر 31 عاشورا

سردار شهید عبدالحسین برونسی فرمانده تیپ هجده جواد الائمه (ع)

سردار شهید عباس کریمی فرمانده لشکر 27 محمدرسول الله (ع)

سردار شهید ولی‌الله چراغچی مسجدی قائم مقام فرمانده لشکر 5 نصر

سردار شهید محمود ستوده قائم مقام فرمانده لشکر 33 المهدی (عج)

سردار شهید کاظم نجفی رستگار فرمانده لشکر 10 سیدالشهدا (ع)

سردار شهید یوسف سجودی فرمانده تیپ سوم لشکر 17 علی بن ابی طالب (ع)

سردار شهید علی تجلایی قائم مقام فرمانده قرارگاه ظفر و فرمانده طرح و عملیات قرارگاه خاتم الانبیاء (ص)

نوجوان پهلوان سعید طوقانی که در سالهای قبل و اوایل انقلاب، با وجود سن کم از نامداران ورزش باستانی به شمار می‌رفت.

وقایع خاص

یادمان شهدای منطقه گمبوعه خوزستان افتتاح می‌شود

به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در اهواز، سید محمد باقرزاده رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، روز گذشته در نشست خبری افتتاح یادمان شهدای گمبوعه اظهار داشت: در جریان جنگ جهانی اول مصادف با سال 1293 هجری شمسی و مقارن با سال 1914 میلادی و به دنبال تجاوز نیروهای انگلیسی در جنوب و قوای روسیه تزاری در شمال کشور و همچنین تجاوز نیروهای ایتالیایی به لیبی، فتاوای متعددی از سوی مراجع و علمای شیعه برای دفاع از کشورهای اسلامی صادر شد.

باقرزاده با اشاره به سفارش مقام معظم رهبری در خصوص تاسیس یادمان گمبوعه گفت: مراسم افتتاح یادمان گمبوعه روز چهارشنبه 26 اسفندماه برگزار می‌شود، این یادمان با کمک بنیاد شهید و امور ایثارگران، سازمان گردشگری و میراث فرهنگی، استانداری خوزستان و بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های بنیاد مقدس، بنا شده است.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس با بیان این که مراسم افتتاحیه با حضور مسئولان محلی و عشایر دشت آزادگان برگزار خواهد شد، گفت: همزمان با برگزاری مراسم افتتاحیه، یک رزمایش عشایری را در محل شاهد خواهیم بود.

وی با بیان این‌که تاکنون 590 میلیون تومان برای ساخت یادمان گمبوعه هزینه شده است، گفت: این یادمان یک حسینیه و یک رواق دارد و در مراسم افتتاحیه این یادمان پرچم انگلیس به آتش کشیده خواهد شد و ویژه نامه ای شامل زندگی نامه مرحوم سید کاظم طباطبایی یزدی پخش خواهد شد.

باقرزاده در پایان با اشاره به نقش انگلیس در عقب‌ماندگی کشورمان، گفت: انگلستان به عنوان یک کشور مداخله جو با اهداف استعماری در امور کشور ما مداخلات زیادی کرده است و بسیاری از عقب افتادگی‌های ما به دلیل دخالت‌های نابجای انگلستان در امور کشور ما بوده است و در فتنه اخیر هم دیدیم که انگلستان به نوعی تلاش کرد جای پایی در کشورمان برای خود فراهم کند و فعالیت رسانه‌هایی مانند BBC هم در این راستا بوده است.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس خاطر نشان کرد: در بین علمای نجف، مرجع بزرگوار مرحوم آیت الله سید محمد کاظم طباطبایی یزدی با صدور یازده فتوای جهاد بر ضد متجاوزان اروپایی و اعزام فرزندش به جبهه جنگ در جنوب عراق که به شهادت او منجر شد، جایگاه ویژه ای دارد.

وی به نقش برخی حاکمان سرسپرده آن زمان به دشمنان به خصوص انگلیس اشاره کرد و افزود: با وجود تلگراف‌های متعدد روحانیون بزرگ مقیم عتبات عالیات به «شیخ خزعل» حاکم وقت خوزستان برای پیوستن نامبرده به جنبش جهاد بر ضد انگلیس متأسفانه این حاکم خائن نه تنها از این فرمان سر باز زد، بلکه با دشمن نیز همکاری کرد.

باقرزاده در ادامه گفت: در چنین شرایط دشواری عشایر عرب خوزستان به ویژه عشایر بنی طرف، هویزه، بنی‌لام و باوی ضمن تبعیت از مرجعیت، در نبردهایی نا برابر، عرصه را بر متجاوزان انگلیسی و مزدوران داخلی آن‌ها تنگ کرده و نقاط مختلف خوزستان از جمله مناطق منجور، حمیدیه، گمبوعه (منطقه ای در کیلومتر 10 جاده اهواز ـ حمیدیه) و شادگان، صحنه مقابله آنان با متجاوزان بود که در همین رابطه تعدادی به شهادت رسیدند.

وی اضافه کرد: این حماسه مردمی که در پیوند عمیق مردم با مرجعیت دینی شکل گرفت یک دفاع مقدس بود که در سال 1293 شمسی رقم خورد، اهمیت این حادثه در این است، با وجود این که کشور در شرایط پیچیده و دشواری قرار داشت و دولت مرکزی قادر به تصمیم گیری اساسی نبود، تعدادی از عشایر قهرمان در جنوب کشور توانستند با قوای متجاوز مقابله کنند.

رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس ادامه داد: به دنبال سفر مقام معظم رهبری در دو سال گذشته به منطقه خوزستان، قرار شد یادمان شهدای گمبوعه ساخته شود تا جوانان با این قطعه از تاریخ ایران اسلامی آشنا شوند.

باقرزاده در بخش دیگری از سخنانش خاطرنشان کرد: این حوادث به عنوان ریشه های دفاع مقدس ما شناخته می‌شود، مقابله با کشور مسلح و مجهز انگلیس و همچنین روسیه تزاری، آن هم توسط مردم عشایری با حداقل امکانات یک حماسه بزرگ است.

وی با اشاره به فتاوای جهادی علمای اسلام و شیعه در مقابل متجاوزان ابراز داشت: دفاع از کشورهای اسلامی به عنوان یک ضرورت نزد علمای اسلامی و به خصوص شیعه وجود دارد و آن‌ها در این خصوص ذره ای درنگ نمی‌کنند. کتاب اطلس جغرافیای حماسی، ص 200