یادمان شهدای گمبوعه
یادمان شهدای گمبوعه
به دنبال لشکرکشی قوای روسیه تزاری و انگلستان به خاک ایران در جنگ جهانی اول و در سال 1293 ش، ایران صحنه یکی از مهمترین مناقشات بینالمللی شد. در این دوران به دلیل آنکه احمدشاه تقریباً سه هفته بود که در ایران تاجگذاری کرده و مجلس سوم هم تازه تشکیل شده بود و دولت قاجاریه قادر به تصمیمگیری مؤثری نبود و آمادگی و نیرویی برای دفاع از کشور نداشت، لذا علیرغم اعلان موضع بیطرفی ایران، بخشهایی از کشور به اشغال دشمن درآمد.
رفتن به گالری به دلیل اینکه در جنوب ایران مقابله با نیروهای متجاوز انگلیسی در مناطق بوشهر «تنگستان» و «دشتستان» با هدایت علما سازماندهی شده بود، اقتضا میکرد که در منطقه خوزستان هم دفاع مردمی شکل بگیرد، لذا با فتوای مرحوم «آیت الله سیدمحمدکاظم طباطبایی یزدی» از مراجع بزرگ نجف، نهضت مقابله با نیروهای انگلیسی در خوزستان شکل دیگری یافت. اما به دلیل خیانت «شیخ خزعل» حاکم وقت خوزستان و ایجاد شکاف در صفوف مسلمین، نیروهای انگلیسی موفق شدند بصره را فتح کنند و بعد هم به سمت بغداد پیشروی کردند و در سال سوم جنگ، انگلیسها بغداد را تصرف کردند.
در خوزستان برخی طوایف عرب خوزستان، عشایر غیور و مؤمن دشت آزادگان، هویزه، بخشهایی از شادگان و منطقه «ویس» شامل طایفه «بنی طرف» در هویزه، طایفه عشایر «باوی» در «ویس»، عشایر «بنی لام» و همچنین عشایری از «بنیکعب» در مناطق حمیدیه، منجور، شادگان و همچنین منطقه «گمبوعه» به صورت پراکنده به مقابله با نیروهای متجاوز انگلیس پرداختند و تعداد زیادی از آنها به شهادت رسیدند. منطقه گمبوعه کنونی که به صورت پارک جنگلی در آمده است، در 10 کیلومتری اهواز به سمت حمیدیه قرار دارد.
با شروع جنگ تحمیلی جنگل گمبوعه محل استقرار و مبارزه نیروهای نظام و مردمی در مقابله با دشمن برای ممانعت از اشغال اهواز بود. در عملیات بیتالمقدس نیز قرارگاه قدس و بخشی از نیروهای عمل کننده در این منطقه استقرار داشتند. در طول جنگ به پوشش درختي این منطقه خسارات قابل توجهی وارد آمد که پس از جنگ بخشهایی از آن بازسازی و نهالکاری شد. به دلیل اهمیت دفاع مقدس مردمی که پیوند عمیقی با مرجعیت دینی در سال 1293 ش و نیز در هشت سال دفاع مقدس داشت به دستور رهبری معظم انقلاب در این منطقه «یادمان شهدای گمبوعه» در جوار قبور شهدای این منطقه احداث شده است.
کتاب اطلس جغرافیای حماسی، ص 200
