عملیات انصار الحسین
محتویات
دلیل انجام عملیات
در اواسط اردیبهشتماه سال 1365 پس از انجام عملیاتهای والفجر 8 و کارخانه نمک (تکمیلی والفجر 8) توسط رزمندگان لشکر 32 انصارالحسین (ع) بر اساس دستورالعملی مقرر شد که رزمندگان استان همدان پدافند و پاسداری از منطقه پد غربی جزیره جنوبی مجنون را عهدهدار شوند. ارتش بعثی عراق در ادامه حرکت انفعالی خود پس از شکست در منطقه فاو، با انجام سلسله عملیات دفاع متحرک سعی بر پوشیدن شکستهای خود داشت.
به دلیل اهمیت استراتژیک جزایر مجنون که در عملیات خیبر و در سال 1362 به تصرف رزمندگان اسلام در آمده بود، دشمن با اجرای سیاست پیشروی گام به گام، هر از گاهی اقدام به حملاتی در این منطقه میکرد تا منطقه را باز پس گیرد. این وضعیت، شرایط سختی را برای ایران ایجاد کرده بود. در این وضعیت بحرانی پدافند جزیره جنوبی به رزمندگان لشکر 32 انصارالحسین (ع)همدان واگذار شد.
شرح عملیات20/06/65
- عملیاتی برای تثبیت جزایر مجنون
در اواسط اردیبهشتماه سال 1365 پس از انجام عملیاتهای والفجر 8 و کارخانه نمک (تکمیلی والفجر 8) توسط رزمندگان لشکر 32 انصارالحسین (ع) بر اساس دستورالعملی مقرر شد که رزمندگان استان همدان پدافند و پاسداری از منطقه پد غربی جزیره جنوبی مجنون را عهدهدار شوند. ارتش بعثی عراق در ادامه حرکت انفعالی خود پس از شکست در منطقه فاو، با انجام سلسله عملیات دفاع متحرک سعی بر پوشیدن شکستهای خود داشت.
به دلیل اهمیت استراتژیک جزایر مجنون که در عملیات خیبر و در سال 1362 به تصرف رزمندگان اسلام در آمده بود، دشمن با اجرای سیاست پیشروی گام به گام، هر از گاهی اقدام به حملاتی در این منطقه میکرد تا منطقه را باز پس گیرد. این وضعیت، شرایط سختی را برای ایران ایجاد کرده بود. در این وضعیت بحرانی پدافند جزیره جنوبی به رزمندگان لشکر 32 انصارالحسین (ع) همدان واگذار شد. در این مأموریت دشمن حجم سنگینی از آتش توپخانه و ادوات خود را جهت تضعیف روحیه رزمندگان روانه مواضع آنان میکرد و چندین بار اقدام به تک نمود که با واکنش سریع رزمندگان مجبور به عقبنشینی شد. در این راستا سرداران رشید اسلام حاج محسن عینعلی فرمانده گردان 153 حضرت قاسم (ع) و حاج رضا شکریپور فرمانده گردان 154 حضرت علیاکبر (ع) همراه تعدادی از نیروهایشان دعوت حق را لبیک گفتند و به شهادت رسیدند.
تحرکات و شرارتهای دشمن در جزایر مجنون بسیار زیاد و در حد غیر قابل تحمل رسیده و از سویی فعالیتهای مهندسی خود را به اوج رسانیده بود به نوعی که با احداث جادهها و اتصال این جادهها به عقبه، به مقصود خود یعنی محاصره مواضع نیروهای خودی نزدیک میشد. انجام عملیاتی جهت جلوگیری از این اقدام دشمن، امری ضروری به نظر میرسید. به همین منظور غواصان واحد اطلاعات عملیات لشکر 32 انصارالحسین (ع) همدان، شناسایی مواضع دشمن را در خطوط مقدم و عقبه از اوایل مردادماه سال 1365 آغاز نمودند. این شناساییها در معابر متعددی در سه محور انجام گرفت تا این که در اواسط شهریورماه، یعنی پس از یک ماه به نتیجه رسید. از طرفی دیدهبانان اطلاعات نیز دائماً از دکل دیدهبانی موجود مواضع دشمن را تا کیلومترها عقبتر رصد میکردند و هرگونه تحرکات دشمن را از عقبه به جلو و بالعکس را ثبت مینمودند.
سرانجام موعد عملیات بیستم شهریور در نظر گرفته شد و گردان 154 حضرت علیاکبر (ع) به فرماندهی سردار رشید اسلام حاج محسن امیدی جهت انجام عملیات تعیین گردید. همچنین گردان 156 نیز به عنوان گردان پشتیبانی در نظر گرفته شد. با شور و غوغایی وصفناپذیر رزمندگان یگان در روز نوزدهم شهریورماه به سوی جزایر مجنون رهسپار شدند و در عصر آن روز نیروهای گروهان غواصی جعفر طیار به عنوان نفرات خطشکن وارد آب شده و به صورت ستونی، آهسته و آرام به سوی دشمن خیز برداشتند.
پس از مدت زمانی نیروهای پیاده نیز سوار بر قایقهای موتوری، اما خاموش و پاروزنان با فاصله به دنبال غواصان به راه افتادند. غواصان با سعه و توکل بر خدا با رعایت استتار و اختفا خود را به عقبه دشمن رسانیده و مهیای نبردی حماسی شدند. سرانجام در ساعت 2 بامداد، ندای تکبیر رزمندگان، آسمان منطقه را عطرآگین نمود و عملیات انصار آغاز شد. نیروهای دشمن که متوجه حضور نیروهای اسلام در عقبه خود شدند با دستپاچگی اقدام به تیراندازیهای بیهدف کردند. تقریباً تمامی مواضع مورد نظر توسط رزمندگان فتح شد، به غیر از یکی از هدفها که با مقاومت شدید دشمن، تصرف آن تا صبح به طول انجامید.
در این عملیات حماسی تیپ 601 پیاده دشمن متحمل تلفات و خسارات فراوانی گشته و تعداد زیادی از آنان به اسارت رزمندگان اسلام در آمدند. حماسه مقاومت سردار سرافراز اسلام شهید حاج محسن امیدی فرمانده گردان 154، که در همین عملیات به شهادت رسید مثالزدنی است. در این عملیات، تعدادی از نیروهای گردان به شهادت رسیدند به گونهای که در زمانی شهید امیدی به تنهایی در برابر سیل تانکهای دشمن که جهت انجام پاتک و بازپسگیری مواضع از دست رفته وارد عمل شده بودند، ایستادگی نمود و بر روی پد غربی به شهادت رسید و جنازه مطهرش پس از قریب به بیست سال به آغوش وطن بازگشت.
حماسه عملیات انصارالحسین (ع) که در محرم سال 1365 به وقوع پیوست هیچگاه از اذهان رزمندگان استان فراموش نخواهد شد. پس از انجام این عملیات، دشمن که متحمل تلفات و خسارات سنگینی شده بود، از انجام عملیات مهندسی در منطقه بازداشته شده و عملیاتهای ایذایی ارتش بعثی در جزایر مجنون تا مدتها فروکش کرد.
http://www.sajed.ir/detail/80989
- آماده شدن برای عملیات
مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کتاب "در تدارک عملیات سرنوشت ساز"از مجموعه کتابهای "روزشمار جنگ ایران و عراق"حوادث این روز را اینگونه بیان میکند:
سه شنبه 18 شهریور 1365، 4 محرم 1407، 9 سپتامبر 1986
با لغو عملیات گسترده در جزیره مجنون، به پیشنهاد فرمانده قرارگاه نصرت در جلسه 15/ 6 / 1365 عملیات محدود در پدغربی جزیره جایگزین آن گردید. این عملیات را تیپ 32 انصارالحسین (ع) فردا باید انجام دهد و قرارگاه نصرت با جدیت میکوشد آمادگی لازم برای اجرای آن فراهم آید. هدف از اجرای این عملیات استقرار نیروهای خودی روی خاکریز جدید دشمن در غرب جزیره و ایجاد شکاف در فاصله 200 تا 300 متری آن باشد. با موفقیت در این عملیات، دشمن یک کیلومتر از خط فعلی خود عقب نشینی خواهد کرد.
طبق طرح عملیات، دو گروهان از نیروهای تیپ 32 انصارالحسین (ع) از سمت راست (غرب) ضلع غربی وارد عمل میشوند. از این دو گروهان یکی از آنها به نوک خاکریز جدید و دیگری به جنوب سه راهی حمله خواهند کرد. گروهان دیگری نیز از سمت چپ ضلع غربی از پشت نیروی کمین و خط اول دشمن در ضلع غربی وارد عمل میشود. (1) گفتنی است که این تیپ را به دلیل استقرار روی پد مذکور و شناساییهایی که به منظور اجرای عملیات گسترده قبلی در این منطقه انجام داده، برای این عملیات برگزیدهاند.
فرمانده تیپ در مورد میزان شناساییهای انجام شده، گفت: 15 شب است که ما نیروها را در این منطقه برای شناسایی میفرستیم و نیروها هر شب کار میکنند. آن قدر که در عملیات والفجر 8 به اندازه این جا کار نکرده ایم. 2) برای اجرای این عملیات، پد اول جزیره شمالی را به عنوان اسکله و محل انتقال نیروها به جلو در نظر گرفتهاند و توپخانه را هم روی پد دوم مستقر کردهاند. هماهنگیهای لازم نیز با لشکر 19 فجر که در ضلع غربی مستقر میباشد، انجام شده است. (3)سند شماره 336 مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: " عملیات محدود در جزیره مجنون "، گزارش راوی قرارگاه کربلا، راوی: عبدالله درویشی، مهر 1365، ص 105
2 _ پیشین، ص 108.
3 _ مأخذ شماره 1، ص 109.
http://www.sajed.ir/detail/80990
- حرکت به سوی دشمن
مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کتاب "در تدارک عملیات سرنوشت ساز"از مجموعه کتابهای "روزشمار جنگ ایران و عراق"حوادث این روز را اینگونه بیان میکند:
چهار شنبه 19 شهریور 1365، 5 محرم 1407، 10 سپتامبر 1986
در ساعت 20:30 امروز به منظور اجرای عملیات در پدغربی جزیره جنوبی مجنون، یک گردان از نیروهای تیپ 32 انصارالحسین (ع) حرکت خود را با استقرار روی خاکریزی که تازه در غرب جزیره ساخته شده است، آغاز کردند.
طبق طرح عملیات، قرار است سه گروهان غواص از سمت راست، یعنی غرب ضلع غربی وارد عمل شوند؛ به این ترتیب که یکی از آنها در نوک خاکریز جدیدالاحداث و دیگری در جنوب سه راهی و یک گروهان دیگر نیز از سمت چپ، یعنی شرق ضلع غربی از پشت نیروی کمین و خط اول دشمن در ضلع غربی، وارد عمل شوند. تا ساعت 24 یکی از گروهان های عمل کننده در سمت راست، اعلام کرد به نقطهی تماس رسیده و آمادهی درگیری است. ولی در سمت چپ، که قرار بود در مرحله دوم وارد عمل شوند، غواصها با انحراف از مسیر خود، با مانع برخورد کرده و متوقف شدهاند و به سبب خرابی بی سیمها، ارتباطشان با عقب قطع شده است.
طبق آخرین اخبار، تا نیمه شب، دشمن هنوز متوجه حضور نیروهای خودی نشده است؛ این نیروها به سمت دشمن به پیش میروند. (1) نیروهای خودی به منظور جلوگیری از تحرک تانکهای دشمن و عقب نگه داشتن نیروهای آنان تا یک کیلومتری از خط فعلی (خاکریز جدیدالاحداث غرب جزیره)، تصمیم دارند در فاصله 200 تا 300 متری این خاکریز شکاف ایجاد کنند و به این منظور، سه تُن مواد منفجره را همراه یک تیم تخریب با نیروها اعزام کردهاند. (2)
اهداف عملیات محدود انصارالحسین (ع)
پس از منتفی شدن عملیات گسترده در جزیره مجنون، برادر علی هاشمی فرمانده قرارگاه نصرت، عملیات محدود انصار در پدغربی جزیره جنوبی را پیش-نهاد کرد که پس از تصویب، پی گیری آن نیز به قرارگاه نصرت سپرده شد. این عملیات در منطقه ای که از شمال به پد 1 جزیره شمالی و از شرق به ضلع میانی جزیره مجنون و از جنوب به ادامه جزیره جنوبی مجنون و از غرب به آبهای هور متصل بود، انجام گرفت. موارد زیر به عنوان اهداف کلی این عملیات ذکر شد:
1_تأکیدات امام(ره) برای اجرای عملیات، ولو ایذایی.
2_انهدام و جلوگیری از فعالیت مهندسی دشمن که به تازگی مشغول احداث پد و سیل بند به طرف جاده " الهویدی " شده است.
3_ایجاد یک خط طولانی برای جلوگیری از فشار و تمرکز آتش دشمن.
4_تکمیل طرح پدافند از منطقه.
در خصوص عواملی که باعث شد تا مسئولان، اجرای این عملیات را ضروری تشخیص دهند و به تیپ 32 انصارالحسین (ع) بسپارند، میتوان این موارد را برشمرد:
الف) اقدامات شدید مهندسی دشمن روی پد غربی، دشمن از حدود 20 روز قبل، خاکریزی را از روی پد غربی به طرف پد الهویدی شروع کرد که در صورت پایان دادن به آن، مواضع خودی در ضلع غربی کاملاً مورد تهدید قرارگرفته و در نتیجه راه کارهای خودی کاملاً بسته میشد و به نوعی نیروهای خودی " جناح دار میشدند.
ب) وضعیت نامساعد موضع نیروهای خودی در پد غربی: در این مورد فرمانده تیپ 32 انصارالحسین (ع)، در تاریخ 5 / 4 / 1365 طی نامه ای به فرمانده قرارگاه نصرت نوشت: وضعیت ضلع غربی بسیار نامساعد [است] و در صورت درگیری، بسیار اسفناک خواهد بود، زیرا ما به هیچ وجه، قادر به تغذیه و تخلیه نمیباشیم و این به دلیل عدم آمادگی منطقه از نظر مهندسی، میباشد.
ج) آمادگی بهتر تیپ 32 انصارالحسین (ع) نسبت به سایر یگانها برای اجرای عملیات محدود. (35)
هرگاه دشمن با هر نوع فعالیت و آرایشی موجب شود که علاوه بر دید و تیر کنونی خود، دید و تیر جدیدی از سمت دیگر نسبت به مواضع خودی بدست آورد، جناح جدیدی برای نیروهای خودی ایجاد میشود که در نتیجه این نیروها ناچار به عقب نشینی خواهند شد. اتصال خاک ریز جدید (جاده صفر) به پد الهویدی نیز چنین وضعی (ایجاد جناحی جدید) را در پی داشت.
http://www.sajed.ir/detail/80991
- رسیدن به هدف
مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کتاب "در تدارک عملیات سرنوشت ساز"از مجموعه کتابهای "روزشمار جنگ ایران و عراق"حوادث این روز را اینگونه بیان میکند:
پنجشنبه 20 شهریور 1365، 6 محرم 1407 ،11 سپتامبر 1986
در اولین ساعات بامداد امروز، سه گروهان از نیروهای خودی به منظور تصرف قسمتی از پد غربی در جزیره جنوبی و نیز جاده نصر که در سمت غربی این پد احداث شده است، حرکت خود را از سمت چپ و راست پد به سوی دشمن آغاز کردند. در این عملیات ابتدا نیروهای غواص به عنوان خط شکن و در پشتیبانی آنها نیروهای بلم سوار در دو سمت پد غربی وارد عمل شدند. رزمندگان تا ساعت 2 بامداد با غافل گیری کامل از دو سمت پد به نیروهای دشمن نزدیک شدند و پس از یک درگیری نیم ساعته، با شکستن خط آنها، در اهداف از پیش تعیین شده در 200 متری جنوب سه راهی (تقاطع پد غربی و خاک ریز نصر) مستقر شدند، سپس به پاک سازی منطقه متصرفه و خاک ریز نصر پرداختند.
تیم دیگری از نیروهای خودی از جنوب محور عملیاتی به قصد انهدام مواضع دشمن و پاک سازی منطقه وارد عمل شدند. این تیم همچنین به برقراری " تأمین " برای گروه تخریب پرداخت تا این گروه بتواند در سیل بند (پد) شکاف ایجاد کند که مکمل عملیات بود. تا ساعت 5 صبح نیروهای خودی پاک سازی ضلع غربی و خاکریز نصر را پایان دادند و به تحکیم مواضع پرداختند، ولی دشمن در سنگر کمین واقع در نوک خاکریز نصر هنوز مقاومت میکرد. برای رفع این مشکل به دستور معاون تیپ 32 انصارالحسین (ع) ـ که در منطقه درگیری حضور داشت ـ یک گروه مأمور انهدام کمین شد. این گروه پس از ساعتی توانست کمین دشمن را خاموش کند.
مرحله اول عملیات که شامل تصرف مواضع دشمن و پاک سازی منطقه بود با موفقیت انجام گرفت، ولی مرحلهٔ دوم در سمت چپ با مشکل مواجه شد. در این مرحله نیروهای جاده نصر: خاکریزی است که ارتش عراق در جزیره جنوبی در دست احداث دارد تا تمام ضلع غربی این جزیره را برای نیروهای ما ناامن کند و نیز ضعف خود را در جزیره جنوبی، یعنی دور خوردن، از بین ببرد. این جاده از پد غربی جزیره جنوبی شروع و به طرف پد الهویدی کشیده میشود و تاکنون یک کیلومتر از آن ساخته شده است.
تخریب میبایست با ایجاد شکافی به طول 100 متر در 200 متری تقاطع جاده نصر و پد غربی، از پاتک نیروهای زرهی دشمن به مواضع خودی ممانعت میکردند، در نتیجه پیروزی به دست آمده تثبیت میشد، اما نیروهای تخریب که قرار بود در 200 متری سیل بند و خاکریز جاده نصر شکاف ایجاد کنند، در همان ساعات اولیه به سبب گرفتار شدن در سیمهای خاردار، مسیر حرکت خود را گم کردند. در همین حال مسئول تخریب تصمیم گرفت به جای دور زدن جاده نصر، با قایق مواد منفجره را به زاویه شمالی تقاطع سیل بند و جاده برساند، سپس با نفر آن را به سمت جلو حمل کند. دشواری این کار سبب شد که نیروهای تخریب تا ساعت 6 صبح که هوا رو به روشنایی میرفت، نتوانند مواد منفجره را به منطقه مورد نظر برسانند و شکاف را ایجاد کنند. با روشن شدن هوا نیروهای زرهی و پیاده دشمن پاتک خود را آغاز کردند و چون روی سیل بند شکاف ایجاد نشده بود، فشار آنها افزایش یافت به طوری که در ساعت 9 صبح امروز تانکهای دشمن در 500 متری مواضع نیروهای خودی مستقر شدند.
نیروهای پیاده دشمن نیز با پشتیبانی زرهی توانستند 600 متر پیش روی کنند، اما با مقاومت نیروهای خودی و انهدام یک دستگاه تانک دشمن، در ساعت 10:30 صبح پیش روی آنها، موقتاً متوقف شد. تمام تلاش نیروهای خودی و مسئولان بر آن بود که حتیالمقدور مواضع تصرف شده حفظ شود تا نیروهای تخریب بتوانند بعد از غروب آفتاب شکاف مورد نظر را ایجاد کنند، ولی فشار دشمن و نبودن نیرو برای مقابله با آنها مانع از این امر شد و حتی تعدادی از نیروهای تخریب که با زحمت بسیار مقداری مواد منفجره را حدود 300 متر بر دوش خود حمل کرده و جلوتر از نیروهای " تکاور " خودی مشغول حفر گودالی برای کار گذاشتن مواد بودند، به دست نیروهای پاتک کننده دشمن شهید و اسیر شدند.
ساعتی بعد نیروهای خودی بر اثر فشار دشمن شروع به عقب نشینی به مواضع قبلی خویش کردند و فرمانده تیپ 32 انصارالحسین (ع) در ساعت 12 به فرمانده قرارگاه نصرت اعلام کرد: «تمام شد و بچهها به مواضع اولیه عقب نشینی کردهاند.» در این عملیات، گردان سوم از تیپ 601 پیاده دشمن حدود 70 تا 80 درصد منهدم شد و 30 تن از افراد دشمن نیز به اسارت درآمدند. همچنین 3 بولدوزر و تعدادی لودر و وسایل نقلیه دشمن منهدم گردید. از نیروهای خودی 17 تن به شهادت رسیدند، 240 تن مجروح و 35 تن نیز مفقود شدند.
http://www.sajed.ir/detail/80992
یادمانهای مرتبط
فرماندهان خودی بر پایه آسیبپذیری دشمن در منطقه هور الهویزه، عملیاتهایی را در این منطقه اجرا کردند که عملیات انصارالحسین (ع) از جمله این عملیاتها بود.
