معرفی مختصر شهر اروندکنار
اروند کنار
اروندکنار شهر و بخشی است در شهرستان آبادان که در 52 کیلومتری جنوبشرقی آبادان قرار دارد. شهر اروندکنار قبلاً قصبه یا گسبه نام داشت (قصبه النصار هم میگویند) در زمان پهلوی دوم و در سال 1338 به شهر اروندکنار تغییر نام یافت. این شهر بندری، اسکله و امکانات بارگیری برای لنجهای کوچک دارد و آخرین حد خشکی در جنوب جزیره آبادان است و رو به روی آن شهر فاو، بندر معروف صادراتی و پایانه نفتی عراق قرار دارد. اهالی این منطقه عربزبان بوده و بیشتر آنها شیعه هستند اما تعداد کمی از صابئین نیز در آن زندگی میکنند. از لحاظ طبیعی، اروندکنار به صورت دشت نسبتاً همواری است که از رسوبات بینالنهرین و نیز رسوبات رشته کوه زاگرس تشکیل شده است.
رفتن به گالری قبل از آغاز جنگ، بخش اروندکنار با اقدامات خرابکارانه گروههای ضد انقلاب و خلق عرب وابسته به رژیم بعث، نظیر انفجار 26 دی 1358 در دبستان روستای صحنهی بخش اروندکنار و انفجار 19 بهمن 1358 در مدرسه سیروس شهر اروندکنار روبهرو بود. در این ایام دشمن به تحرکات گستردهای در ساحل غربی اروندرود و مقابل اروندکنار دست زد و علاوه بر افزودن استحکامات خود در منطقه در 10 خرداد 1358 یک گردان توپخانه را در منطقه فاو و مقابل شهر اروندکنار به همراه واحدهای رزمی متعدد مستقر نمود تا علاوه بر کنترل مصب اروندرود بر شهرها و روستاهای ایران مسلط شود.
در دوم تیر و دهم شهریور 1359 نیز نیروی دریایی ارتش عراق ناوگان جنگی خود را در این منطقه متمرکز نمود که به نظر میرسید همهی این تحرکات جهت کنترل بر اروندرود بوده است. مهمترین پاسگاههای ایران در بخش اروندکنار پاسگاههای مینوحی، سعدونی، نهر علیشیر، نهر ابتر و خرمال بود که در مقابل پاسگاههای فاو شمالی و فاو جنوبی عراق به فعالیت میپرداختند. پیش از آغاز جنگ، برخی از این پاسگاهها مانند پاسگاه خرمال اروندکنار (به ویژه در یکم و بیستم شهریور 1359) با تجاوز نیروی دریایی عراق رو به رو بوده است.
نزدیکی اروندکنار به شهر فاو که مهمترین محور ارتباطی عراق به خلیج فارس است، بر اهمیت جغرافیایی این بخش به ویژه در زمان دفاع مقدس افزود؛ به نحوی که با آغاز جنگ بخش و شهر اروندکنار عملاً به محاصره دشمن درآمد، که با مقابله رزمندگان و شکست حصر آبادان تهدید عراقیها در تصرف اروندکنار نیز از بین رفت اما همچنان بخش اروندکنار و آبادیهای آن و نیز سراسر سواحل این منطقه زیر آتش دشمن قرار داشت.
اروندکنار در بهمن 1364 محل تدارک رزمندگانی بود که برای عملیات والفجر 8 آماده میشدند. واحدهای مهندسی نیز به منظور تثبیت نیرو و تأمین نیازهای مهندسی منطقه، پیش از عملیات، با فعالیتهای متعددی مانند احداث جادههای آنتنیشکل، احداث مواضع توپخانه و ایجاد مواضع موشک زمین به هوا در بخش اروندکنار، مقدمات عملیات را فراهم نمودند.
در عملیات والفجر 8 موقعیت حساس اروندکنار به همراه نخلستانهای وسیع آن که پوشش مناسبی برای تدارک و جابهجایی نیرو به شمارش میآمد، در موفقیت عملیات بسیار مؤثر بود.
در شهریور 1365 و طی عملیات موفقیتآمیز کربلای3، رزمندگان قرارگاه نوح با حرکت از قسمتهای جنوبی بخش اروندکنار، دو اسکله الامیه و البکر را که مهمترین پایانههای نفتی و پایگاه دریایی عراق در خلیج فارس بودند منهدم ساخته و آرایش دشمن را در خلیج فارس متلاشی ساختند. با خاتمه جنگ و اجرای مفاد قطعنامهی 598، اروندرود بار دیگر مرز غربی ایران تعیین شد و سواحل اروندکنار مورد استفاده مردم این منطقه قرار گرفت.
کتاب اطلس جغرافیای حماسی، ص 81-82