بیمارستان صحرایی امام حسین (ع)

از دانش‌نامه فرهنگ ایثار , جهاد و شهادت
پرش به: ناوبری، جستجو


بیمارستان صحرایی امام حسین (ع) در کیلومتر 7 جاده شهید شرکت (جاده انشعابی از شرق جاده اهواز-خرمشهر و بین ایستگاه حسینیه و دارخوین ) قرار دارد. این بیمارستان صحرایی در سال 1361 ابتدا به صورت سوله‌هایی با آهن و پلیت ساخته شد که بعدها و همزمان با عملیات کربلای 4، بیمارستانی بتنی و با مساحت 3551 مترمربع در کنار آن احداث و به بهره‌برداری رسید.


این بیمارستان توسط وزارت مسکن و شهرسازی و قرارگاه مهندسی خاتم الانبیاء (ص) برای پشتیبانی و مداوای مجروحین عملیات کربلای 5 و عملیات والفجر 8 ساخته شده و توسط بهداری رزمی جنوب اداره می‌شد. این بیمارستان صحرایی که به ضخامت یک و نیم متر با خاک کاملاً استتار و با نیم متر ماسه و قطعات بتنی در برابر بمباران و موشک‌باران مقاوم شده بود، یکی از مجهزترین بیمارستان‌ها در نوع خود بود و در آن تقریباً همه امکانات یک بیمارستان شهری تدارک دیده شده بود. این بیمارستان علاوه بر پذیرش مجروحین جنگی، مصدومین شیمیایی را نیز پذیرش می‌کرد.



بیمارستان صحرایی امام حسین (ع) به گونه‌ای مجهز شده بود که دارای رادیولوژی، بانک خون، هشت اتاق عمل، بیست و پنج تخت اورژانس برای مجروحین عادی و بیست تخت اورژانس برای مصدومین شیمیایی، داروخانه، بخش ICU و آزمایشگاه، 1450 نفر پزشک و کادر مرتبط پزشکی و 120 نفر کادر اجرایی بود. از همان بدو شروع به کار و راه‌اندازی، قسمت‌های مختلف این بیمارستان امکانات لازم را برای ارائه خدمات درمانی به مجروحین به دست آورد. به طوری که محل اورژانس آن که از دو سالن عمود بر هم تشکیل می‌شد، در موقع پدافند به عنوان نقاهتگاه و در هنگام آفند، به عنوان اورژانس برای پذیرش مجروحین بدحال، مورد استفاده قرار می‌گرفت.


مناطق زیر پوشش این بیمارستان صحرایی از خرمشهر (محلّی که رودخاته کارون، آبادان را از خرمشهر جدا می‌کند) تا زید و در صورت نیاز حداکثر تا صحرای کوشک امتداد می‌یافت. اورژانس‌های مستقر در محورهای عملیاتی شلمچه، زید، کوشک، طلائیه و خرمشهر، مجروحین خود را از طریق جاده‌های خرمشهر، شهید صفوی، امام رضا (ع) و زید به این بیمارستان منتقل می‌کردند. در سال 1367 و پس از پذیرش قطعنامه 598، در جریان هجوم دوباره ارتش عراق به جاده اهواز-خرمشهر و سه‌راه حسینیه، بیمارستان امام حسین (ع)در آستانه سقوط قرار گرفت و دشمن تا دو کیلومتری این بیمارستان پیشروی نمود. این بیمارستان در طول جنگ منشأ خدمات بسیار ارزنده‌ای به رزمندگان اسلام بود و نقش بسیار مهمی در مداوای مجروحین جنگی و به خصوص مصدومین ناشی از بمباران شیمیایی دشمن ایفا نمود.[۱]




معرفی

بیمارستان صحرایی امام حسین (ع) یکی از مجهزترین بیمارستان‌ها در نوع خود بود و برای پشتیبانی و مداوای مجروحان عملیات‌های کربلای5 و والفجر 8 احداث و توسط بهداری رزمی جنوب اداره می‌شد. ساختمان اصلی بیمارستان صحرایی امام حسین (ع) در سال 64 و در کمتر از هشت ماه ساخته شده و در سال‌های 65، 66 و 67 پشتیبان بسیاری از عملیات‌ها، ازجمله «بیت المقدس» بوده است. در سال‌های جنگ تحمیلی، 27 هزار و 366 مجروح جنگی به این بیمارستان منتقل و 17 هزار و 780 عمل جراحی نیز در این مکان انجام شده است.


با توجه به اینکه در دوران جنگ تحمیلی تعداد زیادی مجروح به این مکان منتقل می‌شدند، لازم بود که هوای درون بیمارستان به خوبی تهویه شود. برای این کار چند هواکش در مسیر وزش باد ایجاد شده بود و به این ترتیب هنگام وزش باد، هوای درون بیمارستان به صورت طبیعی در گردش بود و هوای تازه به داخل وارد می‌شد. فاصله این بیمارستان تا مرز عراق تنها 9 کیلومتر و 700 متر است و در نتیجه این مکان در قلب جنگ قرار داشت؛ پزشکان و پرستارانی که در سال‌های جنگ در این مکان حضور داشتند، با استرس فراوانی مواجه بودند.


این بیمارستان اکنون توسط وزارت بهداشت و درمان بازسازی شده و برای برگزاری کنگره های علمی و همچنین بازدید های دانشجویی مورد استفاده قرار می‌گیرد، با این وجود هنوز امکان بازدید عمومی از این مکان ارزشمند فراهم نشده و با توجه به اینکه بسیاری افراد به ویژه کاروان‌های راهیان نور علاقه‌مند به بازدید از این مکان هستند، لازم است پیش بینی‌های لازم در این خصوص انجام شود. ورود 27 هزار و 96 مجروح جنگی به اورژانس این بیمارستان صحرایی ، انجام 8 هزار و 614 مورد خون گیری نیز در این مکان، 4 هزار و 283 مورد آزمایش و 3 هزار و 703 مورد رادیولوژی نیز در سال‌های جنگ در این بیمارستان انجام شده است.[۲]



خبرگزاری شبستان، اهواز

خوزستان نماد ایثار مقاومت و جان فشانی در دوران جنگ تحمیلی است. به طوری که دو سوم از مناطق درگیر جنگ در استان خوزستان واقع بوده است. بیشترین تلفات انسانی در این جنگ در خوزستان بوده، به طوری که بالغ بر 75 درصد از رزمندگان اسلام در این استان به درجه رفیع شهادت نائل آمدند.


همچنین حدود 25 درصد از شهدا در منطقه شلمچه به شهادت رسیدند و این محل گنجینه بزرگی از تجارب، ایثارگری‌ها و خوبی‌ها در دفاع مقدس است. در جنگ تحمیلی بیمارستان‌های استان خوزستان پذیرای بیش از 900 مجروح بودند که یکی از این بیمارستان‌ها، بیمارستان صحرایی امام حسین (ع) بود.


سقف بیمارستان هلالی شکل است و از سه لایه تشکیل شده؛ لایه اول بتنی است و مقاومت زیادی دارد؛ سقف دوم از جنس سرب است و پس از آن هم لایه دیگری از جنس ماسه های بادی و گل رس قرار دارد و قطر لایه سوم پنج متر است؛ به این ترتیب سقف بیمارستان مقاوم است و به طور کامل هم استتار شده؛ دو نقطه از دیوار ورودی بیمارستان تا حدودی تخریب و کنار آن نوشته‌اند «محل اصابت گلوله تانک».


همچنین این بیمارستان 302 اتاق دارد و امکانات دیگری مانند اتاق عمل، آزمایشگاه، رادیولوژی، اورژانس، محل تخلیه مجروحان، داروخانه و خوابگاه پزشکان هم در این مکان وجود داشته و به این ترتیب می‌توان گفت مکانی مجهز برای درمان مجروحان جنگی بوده است.


در بخشی از محوطه اطراف بیمارستان هم مکانی وجود دارد که زمان جنگ برای تعمیر آمبولانس‌ها استفاده می‌شده؛ باند فرود بالگرد هم در پشت ساختمان است و یکی از خروجی‌های بیمارستان به سمت این باند قرار دارد و مجروحان از این طریق به اهواز منتقل می‌شدند. بیمارستان صحرایی امام حسین (ع) 9 درب ورودی و خروجی دارد که سه درب آن در قسمت جلو و بقیه در قسمت پشت ساختمان قرار دارند. این بیمارستان در سال 1386 همزمان با ایام الله دهه فجر در فهرست آثار ملی دفاع مقدس به ثبت رسید و قرار است به محل طب رزمی و پژوهش‌های طب رزمی تبدیل شود.[۳]



عملیات‌های مرتبط با یادمان بیمارستان صحرایی امام حسین علیه السلام

این بیمارستان برای پشتیبانی و مداوای مجروحین عملیات کربلای5 و عملیات والفجر8 ساخته شد.

نگارخانه تصاویر

</gallery>

پانویس

  1. کتاب اطلس جغرافیای حماسی، ص 63 ـ 64
  2. خبرگزاری شبستان
  3. خبرگزاری شبستان